Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti 1917-1922 / 1.cilt Hakkındaki Yorumlar

Bu kitap Kuzey Kafkasya Halklarının varoluş mücadelesinin önemli adımlarının atıldığı tarihleri (1917-1922) kronolojik açıdan belgelerle ele alarak bizlere sunan bir eser,Bu konuya ilgi duyanlar için bir kaynak eser ve başucu kitabı diyebilirim..

Kitap Kafkasya'nın 1917-1922 yıllarındaki (Çarlığın yıkılması ve SSCB'nin kuruması arası)tarihi kronolojik bir düzen içinde aktarmaktadır. Bu tarihler arasında bir devlet doğma ve yaşama mücadelesi vermiştir: Kafkas Dağlılar Birliği (Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti). Karadenizden Hazara kuzey Kafkasya halklarının temsilcileri tarafından kurulan Kafkas Dağlılar Birliği Merkez icra komitesi önce Ruslarla eşit haklara dayalı ortaklaşa yaşama çizgisini takip etmiş; ancak Rusların bu tür bir duruma yaklaşmamaları onları bağımsızlık mücadelesine devama yöneltmiştir. Bu kitapta bu onurlu kavganın hikayesini bulacaksınız.

Kuzey Kafkasya'da yerli halkların işbirlikçi burjuvazisi tarafından oluşturulan "Dağlı Hükümeti"nin gönderdiği bir delegasyon Enver Paşa'nın etrafında odaklanıyor ve İstanbul'dan Kuzey Kafkasya'nın bağımsızlığını(!) ilan ediyordu. Oysa bu bağımsızlık(!) ilanı fiili bir anlam taşımıyordu ve inisiyatif Enver Paşa'nın elindeydi. İttihat ve Terakki Cemiyeti Pan-Türkist siyasetin Kuzey Kafkasya'da da hayata geçirilmesini ve bu bölgenin Rusya ile "Turan" ülkesi arasında bir tampon bölgeye dönüştürülmesini hedefliyordu. Bu amaçla diasporada kurdurulan "Çerkes" derneklerinde örgütlenmiş subaylar Kuzey Kafkasya'ya gitmişler ve karşı-devrim faaliyetlerinde bulunmuşlardı. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin resmi dili Türkçe'ydi. Tüm bunları düşündüğümüzde kitabın bir işbirlikçilik serüveninin tarihçesini anlattığı sonucuna varabiliriz. Bu konuda söylenecek çok şey var ama önce bu karanlık dönemi zihnimizde netleştirmemiz gerekiyor. Zira, bir Bolşevik önderin söylediği gibi, Kuzey Kafkasya'da Bolşevizmi Bolşevikler değil, hayatın kendisi dayatıyordu.