"Sevgi muazzam bir bencillik. Sevginin korku imparatorluğunda ölümcül bir yara almadan yaşayabilen insan var mıdır, bilemiyorum."
Ay muhteşem, muhteşem. İyice Macar Kültür Elçisi gibi oldum ama okudukça daha çok seviyorum Macar edebiyatını, ne yapalım? Sandor Marai'nin "İşin Aslı, Judit ve Sonrası" kitabı bu sene okuduğum kitapların en iyilerinden, şimdiden rahatlıkla söyleyebilirim.
Bir adam: Peter. Önce ilk karısından, sonra kendisinden, en son da ikinci karısından dinliyoruz aynı öyküyü. Anlatıcılar başka zamanlarda konuşuyor ve böylece 20 seneye yayılmış bu hikâyenin tamamını öğreniyoruz. Herkes aynı zamanı ne kadar farklı deneyimlemiş, ne kadar farklı bakmış, birbirlerini ve kendilerini ne kadar farklı duyumsamış - müthiş. Ki zaten hep öyle olmaz mı?
İlk bakışta bir aşk ve belki intikam hikâyesi bu fakat o kadar çok katman var ki, açıldıkça açılıyor konu. Yazar karakterlerini sınıf dinamikleri üzerinden konumlandırıyor ve bunu muazzam biçimde yediriyor metne. Bir küçük burjuva, bir soylu ve bir proleter üç karakter var ve hayata, aşka, yalnızlığa, paraya, savaşa bakışlarını ait oldukları sınıfın nasıl şekillendirdiğini görüyoruz. Birinin sözünü bile etmediği, farkına varmadığı "normal"inin, diğerinin o kişiye karşı tüm tavrını biçimlendiren bir şeye dönüşmesini, insan ilişkilerinin belki de bu yüzden imkansızlığa mahkûm olduğunu, hayatta birini gerçekten anlamanın nasıl sadece bir ütopya olduğunu...
Yazarın dili müthiş lezzetli - okuduğum neredeyse tüm Macarlarda karşıma çıkan tadı burada da aldım; asla ağdalı olmayan ama şiirli bir dil, süssüz kelimeler ve mesafeli bir katılıkla insanın teninin altına nüfuz edebilme kabiliyeti ki bunu çok, çok seviyorum.
Çok kolay akan, müthiş sürükleyici bir öykü ama yazar bazen öyle büyük şeyler söylüyor ki durup düşünmek, bir daha okumak ihtiyacı duyuyor insan. Ezcümle; bayıldım bu kitaba, kana kana içtim resmen. Okumadıysanız lütfen okuyunuz.
Şununla bitireyim: "İki gururlu insan yan yanayken kuşkusuz çok acı çeker. Fakat şimdi sizin içinize, neredeyse günah sayılabilecek bir hırs girmiş. Bir insanın ruhunu ondan koparıp almak istiyorsunuz. Âşıklar hep bunu isterler. Fakat bu günahtır."
Çok zaman elimde süründü bu kitap. Yanlış anlaşılmasın kötü bulduğum için değil kitaplardan biraz uzaklaştığım bir dönemime denk geldiğinden..İlk iki anlatıcının bölümünü neredeyse bitirmek üzereyken yarım bıraktığım bu kitabı devam edip bitirmeye karar verdim ve iyi ki bunu yapmışım. Boşanmış bir karı kocanın ağzından tek tek kendi pencerelerinden anlattığı süreci okumak keyiflidi ama Judit 'in bölümüne geldiğimde okuma keyfi arşa çıktı diyebilirim. Burjuva hayatı üzerine öyle tespitler vardı ki çoğu bölümün altını çizmek durumunda kaldım. Tüm kitaplarını okumayı isteyeceğim bir yazar oldu, kesinlikle öneriyorum.
Bir adam, karısı ve hizmetçisi (judit). roman üç bölümden oluşuyor ve bu üç kişinin bakış açısından olaylar anlatılıyor. Konu zengin oğlan fakir kız gibi görünse de öyle değil. Burjuva (adam), burjuvanın bir alt tabakası (karısı) ve köylü (judit) sınıfının müthiş, vurucu anlatımı. Ve tabii ki savaş zamanları. Bir de yan karakter olarak yazar (Lazar) var. Her ne kadar yan karakter olsa diğerlerinden kalır yanı yok. Kitabın bize sorgulattığı birkaç şey: Burjuva mutsuz mudur? Neyle tatmin olabilir? Doğuştan burjuva olmayanlar bu sınıftan sayılır mı? Avam kesim zengin olsa da burjuva olabilir mi? Sanatın dünyada etkisi var mı? Kıskançlık, aşk, sanat, savaş ne ararsan kitapta var. Muazzam bir anlatım. Tabii çeviri yapanın da hakkını vermek lazım. hemen alın, acele etmeden okuyun. Müthişti.
Kitaba belli bir beklentiyle başlamıştım, beklentimi bu kadar karşılayacağını ise açıkçası beklemiyordum.
Kadın ve erkek perspektifinden bu kadar gerçekçi bakabilen, adeta onların ayakkabılarıyla yürüyen çok büyük bir kalemle karşılaştım. Tabii burada çevirmenin de hakkını teslim etmek lazım, bağlamın içinde o kadar yerli yerinde kelimeler kullanmış ki okurken bu kelime yerine başkasını kullansa olmazmış diyerek onun da büyüklüğünü anlıyorsun.
Cinsiyet rollerinin farklılığının yanı sıra, burjuva ve yoksul zihninin işleyişini de çarpıcı şekilde kaleme almış Marai. O “son Macar burjuva efendilerinin” buruk ve trajik hallerini çok iyi yansıtmış. Ve tabii ilişkiler… Kaygan zeminde, gerçekliği ve samimiyetini sorgulanan kadın-erkek, arkadaş ilişkileri… Satırlar arasında sosyoloji ve psikolojiyi örtük veren çok lezzetli bir okuma vadediyor Marai. Artık sen benim en sevdiğim Macar yazarsın.
2025'te okuduğum en iyi kitaptı. Bir aşk üçgenini üç karakterden dinlemek çok farklı bir deneyimdi. Yazarın özellikle kadın karakterleri bu kadar iyi nasıl konuşturabildiğini bilmiyorum, çok çok etkileyici. Arka planda dünya savaşı dönemi Budapeşte'sini, yıkımı ve sonrasındaki belirsizliği aktarıyor. Öyle sahici bir anlatım ki okurken kendimi bina yıkıntıları, talan edilmiş evlerin odalarında gezinirken buldum.
Sadece aşkı, ihaneti anlatan bir roman değil beraberinde burjuvaziyi, işçi sınıfını, o dönemin yıkım ve geçiş sürecini akıcı bir dille aktarıyor. Altını çizdiğim çok fazla bölüm oldu. Onlardan biri:
"Anne baba evi daima biraz suç mahallidir. Orada bir insana dair her şey bir arada bulunur." Şiddetle tavsiye ederim. Yazarın diğer kitaplarından devam edeceğim.
Dünyada insanları eşitleyenin sadece ölüm olduğu yolunda yaygın bir düşünce var. Buna eklenmesi gereken diğer kavramlar aşk, savaş ve hastalık bana göre. Judit alt kültürden gelen, bazı sebeplerle zenginlerin ve burjuvanın içinde de vakit geçirmiş olan bir kadın. Kitapta girip çıktığı hayatlarda farklı rollere bürünen ve çoğunda aşk ve savaş sebebiyle bir nevi eşitlenme şerefine(!) eriştiği hayatlar, insanlar hakkında yaptığı çıkarımlarla renkli bir kadın profilini okuyoruz. Kitap aslında tamamen bu kadın üzerinden gitmiyor; bu kadının merkeze oturduğu -ve hayatını etkilediği insanlar yönüyle de- aynı hikayeyi farklı çerçevelerden, kişilerden dinliyoruz. Hatta Judit’e sıra gelene kadar kitabın sonlarına erişiyoruz. Kitabın son 30-40 sayfasına kadar oldukça keyifli bir okuma hissiyatı verdiğini söyleyebilirim.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
"Eğer Mumlar Sonuna Kadar Yanar'ı okuyup o bitmek bilmeyen sadakat ve yüzleşme senfonisine hayran kaldıysanız; İşin Aslı / Judit ve Sonrası sizin için o senfoninin eksik kalan notasıdır.
Márai bu iki kitapta da aynı şeyi yapıyor: Kalemi bir neşter gibi kullanıp en mahrem duygularımızı, sınıf farklarını ve aşkın imkansızlığını masaya yatırıyor. Birinde dostluğun ve geçmişin gölgesinde bekleyen bir hesaplaşma, diğerinde ise bir aşk hikayesinin üç farklı kalpteki (ve üç farklı sınıftaki) sarsıcı izdüşümü var.
Eğer hayatınızda bir 'Balikwas' (geri dönüşü olmayan bir uyanış) anı arıyorsanız, bu iki başyapıtı okumadan geçmeyin.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
3 farklı karakterin ağzından aşk anlatılıyor gibi olsa da aslında dönemin yaşam biçimi ve sınıfsal ayrımcılık ve farklılıkları üzerinde durulmuştu. Zaman zaman çok tekrara düşülmüştü ve konudan konuya atlanmıştı. Bu kısımlar beni sıktı. Çok daha büyük bir beklentiyle okumaya başlamıştım. Tam olarak beklentimi karşılamadı. Özellikle son 20 sayfayı okurken çok sıkıldım.
Ruhsal çözümlemeleri çok iyi olan güzel bir kitap.Uzun zamandır sıkılmadan okuyabileceğim iyi bir kitaba denk gelmediğim için severek okudum.Çok da akıcı aynı zamanda.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Romandaki olaylar roman karakterlerinin ağzından anlatılıyor. Bir adam, karısı ve ikinci karısı olacak hizmetçisi. Böylece kitap üç bölümden oluşuyor. Aynı zamanda olayların geçtiği dönem de anlatılıyor. Ancak kitabı okurken zaman zaman tekrara düşüldüğü için biraz zor ilerledi bu nedenle dört yıldız verdim
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Romanda ve yorumlarda her ne kadar Judit karakteri çok daha göz önünde tutulsa da bana göre romanın en güzel karakteri zengin bujuva adamın ilk eşiydi. Her şeye rağmen asaletini bozmadan yaşayan tek kişiydi. Ve evet Judit karakteri zengin kesimi çok iyi gözlemleyip anlatmış olsa da ve kendisini de objektif eleştirdiğini göstermeye çalışsa da, eski eşe yaptığı haksızlığı, yani hemcinsine yaptığı yanlışın üzerinde bir defa dahi durmamış ve önemsememiş olması bence çok can yakıcıydı. Kitap boyunca bir insan kendisi gibi bir kadına neden bunu yapar ve gerek duyar diye düşünerek okurken, Judit gibi karakterlerin günümüzde maalesef gün geçtikçe arttığını ve bu artışın sebebinin de hep çok doğal karşılandığına şahit olduğumuz bir yüzyıldayız ne yazık ki. Yazarın anlatımını çok sevdim ancak Judit'i muhteşemmiş gibi göstermesi de beni en çok rahatsız eden tek yönüydü.
