Ana Sayfa » Sevme Sanatı / Bir Eylem Olarak Sevmek (Modern Kapak) » Sevme Sanatı / Bir Eylem Olarak Sevmek (Modern Kapak) Hakkındaki Yorumlar

Sevme Sanatı / Bir Eylem Olarak Sevmek (Modern Kapak) Hakkındaki Yorumlar

Kaşif
Kaşif
Bilgi İçin 
Editorün Seçimi Bu yorum Kitapyurdu editörleri tarafından faydalı bulunarak öne çıkarılmıştır.
Bilgi İçin 
Mediha Akyürek
28.01.2026
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazar kitabın başlarında buna benzer bir cümle kuruyor: "Sevmek de bir sanattır, hatta bir resim çizmek, şiir yazmak gibi bir sanattır. "
Aslında şiir gibi bir sanata birçok yerde ana malzeme olmuş bir duygu değil midir, sevmek?

Sevgi kavramına daha önce bu açıdan bakmamıştım. Fromm'a katıldığım ve elbette kati anlamda katılmadığım yerler olsa da, kitabı tekrar okuyacağımı sanıyorum. Okurken o kadar altını çizdiğim cümle oldu ki...

Sevme'ye dair yazılan ilk vurucu eseri kesinlikle okumanız gerek.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Bahar Kılıç
07.02.2026
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Beklentim bu değildi ama yine de güzel kitap
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Üstat
Üstat
Bilgi İçin 
Büşra Nur Bakaç
13.01.2026
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevgiyi o kadar güzel o kadar naif işlemiş ki mükemmel...
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
hatce_bahar
08.01.2026
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
dili ağır, felsefik bir kitap ama sevgiyi, ifade etmeyi anlatan en temel eser diyebiliriz.
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
İlayda Yarbuğlubaş
30.11.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
"Sevmenin sanatı mı olur?" Evet, sevmenin de sanatı vardır. Sevgi Erich'e göre ilk olarak anneden başlar onunla dünyaya gözünü açarsın ve annen seni koşulsuz sever.

Bunun üzerine anneden kopamama vs. Babayla kurulan ilişki, ilerideki ilişkilerimizi ne gibi etkiler bize psikolojik olarak kanıtlamıştır.

Sevmenin de öğrenilen bir şey olduğunu bize sunuyor. İlişkide alma-verme dengesinin kurulması gerektiğini, hep senin vermen değil bazen de alman gerektiğini, yani karşındakinin de sana bu ilişkide değer vermesini, bunun karşılıklı olmasını savunuyor.

Kitap bize, 'Tanrı sevgisi' 'anne baba sevgisi' gibi terimlerin üzerinden giderek psikolojik bağlantıları ile anlatıyor. Güzel bir okumaydı benim için.
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Üstat
Üstat
Bilgi İçin 
fdmr87
25.11.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
gerçek bir klasik ve başyapıt
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
cihan acar
11.11.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevme Sanatı, insana sevginin sadece bir duygu değil, bilinçli bir emek ve olgunluk gerektiren bir beceri olduğunu hatırlatıyor. Kendini, başkalarını ve hayatı daha derin bir şekilde anlamak isteyen herkes için yol gösterici bir kitap. Kısacası, gerçekten sevmeyi öğrenmek istiyorsan bu kitap okunmalı.
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Bilge
Bilge
Bilgi İçin 
Nida Öncü
23.09.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Bu kitap insana gerçekten SEVME'nin ne olduğunu öğretiyor.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum  2
Bildir
Üstat
Üstat
Bilgi İçin 
Gülşah Coşkun
04.06.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Geç kalınmış bir okumaydı benim için...
Sevmek bir olmaktır..
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
pascalman
18.04.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
hediye için sürekli aldığım bir eser
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Dilara Savran
28.03.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevgiye bakış açımı çok değiştirdi, gerçek sevginin ne kadad değerli olduğunu ve önce kendimizi şefkatle sevmemiz gerektiğini farketmemi sağladı. sevgi gerçekten önce hissettirebilmekten geçiyor.
Yanıtla
3
0
Destekliyorum  2
Bildir
Bilge
Bilge
Bilgi İçin 
Yazmiş
13.03.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
"Olgunlaşmamış sevgi 'Seni seviyorum çünkü sana ihtiyacım var' der. Olgunlaşmış sevginin söylediği ise 'Sana ihtiyacım var çünkü seni seviyorum'dur." diyor Erich Fromm. Fromm'a göre sevgi öğrenilebilir bir şeydir. Emek harcamak gerekir.
Gerçek bir sevgiye ulaşmak istiyorsak oturup bizi bulmasını beklememeliyiz. Önce biz sevmeyi öğrenmeliyiz. Fromm harika bir yol gösterici.
Yanıtla
4
0
Destekliyorum  2
Bildir
Bilge
Bilge
Bilgi İçin 
Specialist13
02.03.2025
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Merak ederek aldığım ve içerğinde fazlasını bulduğum nefis bir eser.
Yanıtla
2
0
Destekliyorum  1
Bildir
zelal günbegi
27.12.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
bu kitabı okumak lazım gerçekten
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Nazende bir Anne❣
22.12.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Eric from elli kusur yıl önce yazdigi ancak hala geçerliliğini koruyan güzel eseri. Çok akıcı bir kitap. Bence herkes okumalı.
Yanıtla
2
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Rüveyda Mungan
07.12.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevmeye dair ufuk açıcı kıymetli bir eser
Yanıtla
2
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
aysenurtorun
15.11.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevgi meselesini psikolojik açıdan ele alması gayet etkileyiciydi.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
yagmur3489
04.11.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevmeye psikolojik açıdan bakmak için edindiğim bir kitap
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Salman Hattab
03.11.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Psikoloji denince akla ilk gelenlerden olan Fromm'un sevmek eylemi üzerine mükemmel bir eseri
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Ayşe Nur Elçi
26.10.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Alanın kült eserlerinden
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kaşif
Kaşif
Bilgi İçin 
leyla kadriye
03.10.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevmek daha güzel anlstılamazdı
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kaşif
Kaşif
Bilgi İçin 
Pınar Dansık
25.09.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Fromm, en tanınmış ve en kalıcı kitabı haline gelen Sevme Sanatı'nda, öz sevgi ve bencillik arasındaki ayrım üzerinde fikirlerini sunmuş; bu fikirler onun psikoloji alanına yaptığı en büyük katkılardan biri olarak görülmüştür.
Sevmek bir sanat mıdır, sevgi kuramı, sevgi ve çağdaş batı toplumunda sevginin yozlaştırılması, sevginin uygulanması bölümlerinden oluşan kitap son kısımda yazar ve kitap hakkında ek bilgi veriyor.
Fromm, sevgiyi, "insanın varoluş sorununa tek aklı başında ve tatmin edici cevap" olarak nitelendirmiştir. Fromm'un buradaki kastı yalnızca romantik sevgi ya da aşk değil, her yönüyle sevgidir. "Sevgi öncelikle belirli bir insanla yaşanan bir ilişki değildir,” der Fromm. "O, bir insanın, tek bir sevgi 'nesnesiyle' değil, tüm dünyayla bağlantıda oluşunu belirleyen bir tutum, bir karakter yönelimidir."
Yanıtla
2
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Sera Şiro
09.08.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevmeye ve sevilmeyi kabul etmeye cesaretimin olmadığını sayesinde anladım. kitapları beni terapi masraflarından kurtardı.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kaşif
Kaşif
Bilgi İçin 
romeo-tarantula
16.07.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
okunacaklar listemde bekleyen bir eser
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
meryem Dogan
09.07.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Rahmetli Doğan Cüceloğlu'nun tavsiye ettiği kitap. En kisa zamanda okuyacagim
Yanıtla
3
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
vildan yücel
07.06.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
kitabın son kısmında yazarın hayatıyla ilgili bilgiler de verilmiş ve fotoğraflar eklenmiş. okunması gereken ve kütüphanenizde yer alması gereken bir kitap.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Hanzade Erva
28.04.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevgiye bakış açınızı genişletecek güzel bir eser.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Bir Adet Okuyucu
09.04.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Erich Fromm'un sevgi kurami üzerine yazdığı, okuyanı zorlamayan yalinlikta bir dile sahip eser. Altını çize çize okudum.
Yanıtla
3
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
smgavc
07.04.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevme eyleminin de tıpkı diğer sanat kolları gibi çaba ve çalışma gerektirdiği düşüncesi üzerine durulan bu kitapta tanrı sevgisinden kardeş sevgisine farklı açılardan yaklaşımlar barındırır.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Üstat
Üstat
Bilgi İçin 
SALVAMEA
01.04.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Erich Fromm’un Sevgi Kuramı’nın kitabıdır. Sevmenin bir sanat olduğu, ilgi, sorumluluk, saygı ve bilgi ile hayata geçebileceğini açıklayarak başlar. Farklı sevgileri inceleyen Fromm, Avrupa’nın manipüle ettiği Tanrı düşüncesiyle, kökeni Hz.İbrahim’e dayanana Doğu Dinlerini karşılaştırır. 3.bölümde kapitalizmin getirdiği erdemsizliklerin sevgiyi nasıl yok ettiğini eleştirel bir gözle anlatır ve ebeveynin bir bireyin gelişimdeki önemini -ancak bugünlerde araştırmalarla ispatlanan- gerçekleri gösterir. Son bölüm olan, sevginin uygulanmasında ise inancı ön plana çıkartır, mantıkı ve mantıksız inanç olarak ayırır. Fromm, sevmek için olan bilginin, insanın kendi yalnızlığının hapishanesinden kurtulma isteğinin insanın sırrını çözmekle içiçe olduğunu belirtir, Kuran’a göre ben’in niye yaratıldığını tekrar anlama isteği doğurur. (Bunu da en iyi özetleyen tefsirin Sözlerdeki 30.Söz olduğuna inanıyorum) Muhteşemdir bu Sevme Sanatı, insanı insan olma yolculuğuna çıkartır.
Yanıtla
2
1
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
kbr_10
28.03.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Kısa bir sürede okunabilen, sıkmayan bir kitap. Çok kısa bir sürede bitirdim. Akıcıydı, keyifliydi. Kendinizle kalıp çıkarımlar yapmanıza vesile olacaktır
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Elbirce
14.03.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Hiç eskimeyecek, hep ihtiyaç duyulacak bir kitap...
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Hatice Eyceyurt
20.02.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Sevginin çeşitleri
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
merve dündar
31.01.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevmek bir sanattır. Emek harcamak bu sanatı iyi bir şekilde öğrenmek gerekir
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
S.Ulu
30.01.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
erich fromm'dan okuduğum tüm kitaplar gibi.. hala okumayanlar varsa psikoloji alanında çalışan biri olarak kesinlikle okunması gerektiğini düşündüğüm yazarlardan..
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Lethe93
25.01.2024
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Bana daha çok şey kaymasını beklediğim bir kitaptı. Dönemine göre iyi olabilir ama bu zamana tam olarak hitap etmiyor bence. Sevgiden çok uzak, ayrıştırıcı cümleleri vardı yazarın.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
multisef
16.12.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
sevmek eyleminin bu kadar kaleme alınabilir olduğunu yeni keşfetmiş oldum, okunulası.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
ftmkrdmn55
04.11.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Erich Fromm, sevginin çeşitleri ve insanın sevme tarzını oluşturan etkenleri güzel incelemiş
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Derya Durmuş Tütüncü
20.09.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Ben sevemedim yarım biraktim
Yanıtla
0
3
Destekliyorum 
Bildir
Üstat
Üstat
Bilgi İçin 
Emir Ç.
20.08.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Gayet bilgilendirici ve yararlı bir kitap, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
_SheQkeR_
11.08.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
"Sevme Sanatı, “sevmek” eyleminin ana hatlarını belirleyen ve bunu felsefe ve psikoloji temelinde ele alan, incitmeyen, eleştirmeyen, dili ve içeriği asla eskimeyen bir kitap." Arka kapak yazısında da değinildiği gibi içeriği tarihsel süreçte hiç değişmemiş o zaman da şimdide hep aynı noktada, hep tıkanmışız.
Yanıtla
2
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Kağıt kokusu
22.07.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
erich from okuyunuz anlaşılır ve etkili
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
PINAR KORKMAZ
04.07.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
kötü diyemem iyi bir kitap ama beni biraz zorlamış olabilir çünkü kişisel gelişim kitabından çok ders kitabı gibi geldi bana
Yanıtla
0
1
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Arzu Torun
30.06.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Akademik düzeyde olsa da ilginizi çekiyorsa felsefe, psikoloji alanları keyifle okuyabiliyorsunuz.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
....ÇeVreCi....
08.06.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
bilimsel güzel bir kitap ama öyle herkesin anlayacağı bir kitap değil bence
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
Elvan Çelik
19.04.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Güzel kitap pdr öğrencisi için alınmıştır teşekkürler
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
KY-1149990
13.04.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yüksek beklentiye girmeden okunabilir. Sahip olamak ya da olmak kitabının farklı versiyonu gibi.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Adıolmasın
06.04.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.

"Sevme Sanatı, “sevmek” eyleminin ana hatlarını belirleyen ve bunu felsefe ve psikoloji temelinde ele alan, incitmeyen, eleştirmeyen, dili ve içeriği asla eskimeyen bir kitap. "
Yanıtla
1
0
Destekliyorum  1
Bildir
Emre Değenek
31.03.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Açıkçası beklediğimi bulamadım. Ama meraklıları için okunabilir.
Yanıtla
0
0
Destekliyorum 
Bildir
Kitapkurdu
Kitapkurdu
Bilgi İçin 
BanuKarakoc
15.02.2023
Satın Alma Onaylı Bu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
beklentimin üzerinde bir yapıt oldu diyebilirim, severek okudum..
Yanıtla
2
0
Destekliyorum 
Bildir
Mobil Uygulamalar
Kitapyurdu Ayrıcalıkları
Platin Üyelik Gümüş Üyelik Onaylı Yorumlar Editörün Seçtiği Yorumlar Destekliyorum Kitapyurdu Rozetleri Teslim Noktaları Kargo Ödeyen Ürünler Puan Kataloğu Kitap Hediye Kartları
Popüler Sayfalar
Çok Satan Kitaplar Yeni Çıkan Kitaplar Kampanyalar Ayın Yazarları Ayın Yayınevleri Kelepir Kitaplar Dijital Ürünler
Özel Sayfalar
Sınav Kitapları Çocuk Kitapları Tam Metin Klasikler Cep Boy Kitaplar İngilizce Kitaplar Bookinzi Kültür-Sanat Ürünleri Oyundan Daha Fazlası Montessori Oyuncakları King of Puzzle Ürünleri Akıl Defteri Ne Okusam?
Kitapyurdu Platformları
Kitapyurdu Sesli Kitap Kitapyurdu E-Kitap Kütüphanem KDY Platformu KDD Platformu Kitapdergisi.com
Yardımcı Sayfalar
Yardım ve İşlem Rehberi Banka Hesap Bilgileri Müşteri Hizmetleri Kargo Ücreti Sıkça Sorulan Sorular Yardım Videoları
İletişim
İletişim Hakkımızda Kişisel Verilerin Korunması Çerez Ayarları
Diğer Uygulamalarımızı da Keşfedin
Taksitli Alışveriş Yapabileceğiniz Kredi Kartları

Taksit seçeneklerini detaylı incelemek için
Güvenli ve Kolay Alışveriş

Havale, EFT veya Posta Çeki ile alışveriş yapabilirsiniz.

Etbis'e kayıtlıdır

Kitapyurdu Yayıncılık ve İletişim A.Ş.
© 2026 Kitapyurdu Yayıncılık ve İletişim A.Ş. İletişim Hakkımızda Kişisel Verilerin Korunması Çerez Ayarları
build-v3876 - 165 © Her Hakkı Saklıdır.