Sofie'nin Dünyası & Felsefe Tarihi Üzerine Bir Roman Hakkındaki Yorumlar

“Kim olursa olsun ve nerede yaşarsa yaşasın her insanı ilgilendiren bir şey var mıdır? Evet, bütün insanların üzerinde düşünmesi gereken sorular vardır.” (s.20)

15. yaş gününü kutlamaya hazırlanan Sofie, bir gün posta kutusunda “Kimsin sen?” yazılı bir not bulur. Böylelikle, ilk felsefe sorusunu alan Sofie’nin felsefe eğitimi başlamış olur. Kim olduğunu düşünmeye başlayan Sofie, art arda hem sorular hem de felsefe tarihini anlatan mektuplar almaya başlar.

“Perde açılıyor Sofie! Düşünce tarihi çok perdeli dramadan ibaret.” (s.74)

Felsefe hocası olan Alberto Knox, başlarda mektuplarla ve video kayıtlarıyla sonraları anlattığı çağa uygun mekânlarda Sofie ile bire bir görüşerek, ilk doğa filozoflarından çağımıza kadarki 3000 yıllık felsefe tarihini sırasıyla bizlere aktarıyor. Burada dikkatimi çeken yerlerden biri de Yunan filozoflarından Roma’ya, oradan Avrupa’ya giden Batı felsefe tarihinin ele alınmış olmasıydı. Doğu felsefesine, “İki Kültür” başlığında kısaca değinilmiştir.

Benim için felsefe tarihini tekrar açısından iyi bir okuma oldu. Felsefeye ilgiliyseniz bu kitapla birlikte, sizin de kendinize yakın bulduğunuz düşünceler ve filozoflarla ilgili araştırma yapma isteğiniz oluşabilir. Her ne kadar felsefe zorlu bir alan olarak görünse de, yazar felsefe tarihini roman kurgusu içinde merak uyandırıcı bir şekilde işlemeyi başarmıştır.

Felsefe dersi birçok öğrenci için sıkıcı, anlaşılmaz, keyifsiz geçen bir ders olmuştur. Bunun sebepleri arasında felsefe dersinin işleniş şekli, öğretmenlerin tutumu, üst sınıflardan gelen kulaktan dolma yanlış bilgiler olabilir. Bu durum, sadece bizim ülkemizde değil başka ülkelerde de gözlenen bir durum olacak ki; Norveçli yazar Jostein Gaarder da bu sorunun çözümü için elini taşın altına koymuş ve Sofie'nin Dünyası'nı yazmış. Çevrildiği her dilde satış rekorları kıran Sofie'nin Dünyası; öğrencilerin felsefeyi sevmesini, kendilerini geliştirmelerini, doğru bildiğini sandığı yanlışları düzeltmesini vb. daha birçok olumlu etkiyi sağlamıştır.

Onbeşinci yaş gününü kutlamak için gün sayan Sofie, kendisine gönderilen mektuptaki küçük notu okuduğunda farklı bir dünyaya adım atar. Böylece, mitlerle felsefe tarihi başlar. Ardından Eski Yunan, Ortaçağ, modern felsefe ve yakın dönem felsefe hareketleri ile devam eder. En sonunda gizemli mektupların sahibi ve Sofie'nin hayal dünyasıyla kitap sona erer.

Kitaba ilk defa lisede başlamıştım ancak derslerin yoğunluğundan dolayı devam edememiştim. Üniversitede ikinci kez başladım ve bu kez kararlı bir şekilde okuyup kitabı bitirdim. Kitap üslup olarak akıcı ve sade. Giriş düzeyinde bir felsefe bilgisi veren kitap, derslerden duyduğumuz isimlerin yanı sıra bilmediğimiz felsefecileri de içeriyor.

Okuduktan sonra yanlış bildiğim, eksik bildiğim ya da anlamadığım birçok konuyu daha iyi anladım. İlk defa duyduğum ve ilgimi çeken konuları daha detaylı araştırdım. Bu araştırmalar neticesinde yeni kitaplar okumaya yöneldim. Sofie'nin Dünyası, felsefeye ilgi duyanlara kapıları sonuna kadar açıyor.

Son olarak kitapla ilgili kişisel değerlendirmemi yaparak yazımı sonlandırayım. Kitabı çok beğendim. En çok beğendim kısımlar Sokrates, Kant ve Freud bölümleriydi. Felsefeye ilgisi olanların okuması gerektiği gibi; felsefeye karşı ön yargısı olan, bazı noktalardan ilgi duyan ama gözü korkan kişilerin de okumasını önerdiğim bir kitaptır kendisi. Kitaplığınızda bulunması gerektiğini düşünüyorum. Umarım siz de okuduktan sonra kitabı beğenir ve sevdiklerinize önerirsiniz.

Keyifli okumalar...