2020 Booker Ödülü kazananı Shuggie Bain’i okuyup epey zayıf bulunca o seneki diğer adaylardan kütüphanemde hangileri var bir bakayım dedim ve kısa listeye seçilen Diane Cook kitabı Yeni Yaban’ı gördüm. Yani Allah Allah, kısır bir sene miymiş, o seneki komitenin bir sıkıntısı mı varmış, sorun neymiş acaba? Bu soruları soruyorum zira Yeni Yaban da bence baya vasat bir kitap.
Son zamanlarda sayıları çokça artan “ekodistopya”lardan biri kendisi; iklim krizinin etkisiyle yaşanmaz hale gelmiş bir dünyada geçiyor. Şehirdeki hava kalitesinin düşmesiyle beraber özellikle çocukların sağlıklarını ciddi biçimde yitirmeye başladıkları bir evrendeyiz. Ülkenin endüstrileşmeden korunmuş tek bir eyaleti var, Yeni Yaban oranın adı. Bir grup insan orada yürütülecek bir araştırma için gönüllü olarak o eyalete gidiyor, içlerinde artık akciğerleri şehir havasını kaldıramaz hale gelen kızı Agnes’i kurtarmak derdinde olan Bea da var. Anlatı genelde Bea ve Agnes’e odaklanıyor. Yeni Yaban’ın katı kuralları var, arkada iz bırakmak yasak, doğaya zarar vermek yasak, bir yerde uzun süre kalmak dahi yasak - göçebe olmaya mecbursunuz.
Bence yazarın kurduğu dünya epeyce ilginç, bu göçebe topluluğu hakkıyla yazabilmek için yeryüzünde hala var olan ve doğanın içinde yaşayan türlü kabileyi incelemiş, anlaşılıyor da. Ancak maalesef bundan ibaret gibi. Distopyada okuru o dünyaya ikna etmek önemlidir malum, başta insan ikna oluyor ama sonrasında o kadar havada kalıyor ki bazı şeyler, öyle anlam veremeden okumaya devam ediyoruz. Karakterlerimiz neyi niye yapıyor, bu distopik evrenin kuralları tam nedir, motivasyonları ne, araştırma nedir, kafalarına göre şehre dönebiliyorlarsa mesele ne filan, anlamak güç.
Bu kitapta en sevdiğim şey Agnes ve annesi Bea arasındaki ilişki oldu. Bence Bea’yı çok daha iyi yazabilirmiş Diane Cook, o da epey tutarsız bir karakter olmuş ama kızıyla ilişkisini okumak epey ilginçti, özellikle “anneler böyle yapmaz - eh, bu anne yaptı” diye özetleyebileceğim büyük kavgaları çok iyi yazılmıştı.
Neyse, bir ekodistopya olarak kötü, bir anne-kız anlatısı olarak fena olmayan bir roman diyebiliriz özetle.
Yeni Yaban, çokta uzakta olmayan bir gelecekte geçen distopik bir roman. Dünyada yaban hayatın kaldığı tek bir bölge ve bu bölgeye bir araştırma için Şehir'den seçilen 20 kişinin Yaban'a getirilişini düşünün. Kurgu bu yönde ilerliyor ama yarattığı distopya'dan ziyade, birey olarak kalabilmenin zorlukları bende daha fazla iz bıraktı. Küresel ısınma, iklim krizi, nüfus, gıda sorunu gibi günümüze ait tüm sıkıntıları da içinde barındıran bir roman. Ben oldukça beğendim. Bu tarzı sevenlere tavsiyemdir. Okuyunuz efendim...
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Kitabın başlarında yavaş ilerleyen bir akış olsa da ilerleyen sayfalarda sürükleyici olaylara yerini bırakıyor. Okuduktan sonra doğa ile olan ilişkinizi sorgulayacak ve sonraki nesillere bırakacağımız geleceğin daha iyi olabilmesi için yapabileceklerinizi düşüneceksiniz...
