Her Patrick Modiano romanı için söylediğim şeyleri üç aşağı beş yukarı yine yineleyeceğim maalesef, kendisine 2014'te verilen Nobel Edebiyat Ödülü'nü anlamakta çok güçlük çektiğimi söyleyerek başlayayım.
Hep aynı şey oluyor; müthiş bir atmosfer yaratma kabiliyeti var Modiano'nun. Tüm kitaplarını okurken aynı şeyi yaşıyorum; kendimi elime telefonu alıp bahsettiği sokakların isimlerini goooglelarken, onların neye benzediklerini, kafamda canlandırdığım gibi olup olmadıklarını anlamaya çalışırken buluyorum kendimi, zira tüm detaylarıyla gözümün önünde belirmiş oluyorlar. Bu sahiden büyük maharet. Ama gelin görün ki bundan ötesini bulamıyorum bir türlü.
Hüzünlü Ev, Modiano'nun erken dönem romanlarından biri. Yine geçmişteki bir hikâyeyi anımsayan bir anlatıcımız var, bu defa Fransa-Cezayir Savaşı sırasındaki bir öykü geri dönülen; biz de kitap boyunca bu gizemli, maceralı, temposu yüksek öyküyü hatırlayan anlatıcıya eşlik ediyoruz. Ve yine, yine, yine hiçbir şey olmuyor. Anlatıcımız büyük laflar ediyor: "o geceyi unutamıyorum", "o bakışı gözümün önünde", "o odadaki o anda her şey sonsuza dek değişti" - biz de sanıyoruz ki örülen tüm bu gizem, bize işaret edilen tüm bu kritik anlar bir yere bağlanacak, vay be diyeceğiz kitabın sonunda, çözeceğiz hikâyeyi. Yok. Hiçbir şey olmuyor. O kadın niye gitti, o adam niye öldü, mesele neydi filan... Bunları bir yere bağlamıyor Modiano, okuruna bir açıklama yapma gereği duymuyor. Hep dediğimi diyeyim: sonunda açıklayıp parçaları birleştirmediğiniz müddetçe gizem inşa etmekten kolay bir şey yok.
Karanlık Dükkanlar Sokağı ve En Uzağından Unutuşun kitaplarında da benzer bir durum olsa da en azından belleğe, kimliğe, hafızaya dair çok daha derinlikli pasajlar vardı, bunda o da yok, en son okuduğum Bir Gençlik'inde de bulamamıştım. Ezcümle yine olmadı. Vallahi anlamıyorum ben bu Modiano'ya gösterilen teveccühü. Okuması keyif veren ama ziyadesiyle havada kalan kitaplar yazıyor bence. Her zamanki gibi bir yarım kalmışlık duygusuyla bitirdim bu eserini de. Maalesef böyle.
2014 Nobel Edebiyat Ödülünü kazanmış Patrick Modiano'dan okumuş olduğum ilk kitap. Çokta severek okuduğum bir kitap olmadı açıkçası. Tavsiye eder miyim, çok fazla zamanınız varsa okuyabilirsiniz tabii ki. Bazen Nobel yaniltabiliyor gerçekten. Belki severek okuyanı vardır ama bende bir iz bırakmadı maalesef...
