"Yazın başlangıcını ebabillerin gelişleri, bitişini de gidişleri belirler. Bir ebabilin içini açarsanız, mecazi anlamda elbette, içlerinde taşıdıkları rulo yapılmış mektup düzleştirilince YAZ sözcüğü okunacakmış gibi geliyor bana."
Yaz. Ah, Yaz ve canım Mevsimler Dörtlemesi. Nefis başlamıştı, başladığından çok daha görkemli şekilde bitti. Bir önceki kitap olan İlkbahar'la ilgili şunu yazmıştım: "Brexit gibi hâlâ vuku bulmakta olan bir tarihsel hadiseyi alıp üstüne bu ihtişamda bir kurgu bindirmek kesinlikle büyük bir cesaret işi - yazarlar tarihe zaman tanımayı tercih eder çünkü." Nitekim Ali Smith de günümüzde geçen dörtlemesini bitiremeden pandemi vuku bulduğu için bu son cildi değiştirmek zorunda kalmış, Brexit'e bir de pandemi öyküsü eklemiş - ki aslında Birleşik Krallık'ın korkunç pandemi sınavını Brexit'ten bağımsız düşünmek mümkün olamayacağı için bu ek akışı bozmak yerine sağlamlaştırmış bence.
Yaz'da, dörtleme boyunca tanıştığımız herkesin öyküleri birleşip tek bir hikâye oluyor, onlarla öyle vedalaşıyoruz. İlk kitapta bolca haşır neşir olduğumuz Daniel Gluck'ün hikâyesi derinleşiyor ve II. Dünya Savaşı'nda İngiltere'de bir toplama kampında tutulduğunu öğreniyoruz. (Savaş sırasında İngiltere'de de toplama kampları olduğunu biliyor muydunuz? Ben bu kitapla öğrendim ve çok şaşırdım.) Savaşlar, pandemiler, göçmen krizi ve terör ekseninde Avrupa'nın son yüz yılının kusursuz bir fotoğrafını çekiyor yine Ali Smith.
Dörtlemenin her kitabında olduğu gibi burada da görece az tanınan bir kadın sanatçının öyküsü, o Avrupa meselesinin içine yedirilmiş. Bu kitap sayesinde tanıdım Lorenza Mazzetti'yi, ne güzel oldu.
Ezcümle, okuyunuz isterim. Bence müthiş bir dörtleme bu. Tek tek çok iyiler, bir araya gelince ise kusursuzlar diye düşünüyorum. Eksiksiz, çarpıcı, ihtişamlı bir Avrupa romanı. Günümüzün edebiyatında çok da rastlamadığımız türde büyük bir çalışma. Bende çok izi kalacak.
"Hiçbir zaman sona ermek istemediği için tanrılarla tartışan yaz gününün masalı gibi. 'Sonsuza dek süreceğim!' demiş yaz günü. 'Gece hiç gelmeyecek, kış hiç gelmeyecek!' Tanrılar, hayatlarının en güzel fıkrasını, o ana dek duydukları en komik şeyi duymuşçasına gülmüşler."
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Yazar mevsim dörtlemesinin bu son kitabında savaşlar, pandemi, göçmen krizi, terör ekseninde Avrupa'da kalıcı etkilerin görüldüğü sancılar üzerine yoğunlaşıyor. İlk üç kitabındaki karakterlerin hikayeleri birleşip tek bir hikaye olarak bitiyor.
