Ay, ne kadar güzel bir minik kitap bu ya. Patrick Süskind’in Koku’sunu yaklaşık 20 sene önce okuyup vurulmuştum herkes gibi, nedense o günden sonra hiç Süskind okumadım, bir şekilde aklıma gelmemiş olsa gerek. Kendisinin bir kısa öyküsünün Jean-Jacques Sempé’nin çizimleriyle yayımlandığını görünce müthiş heyecanlandım. Çünkü Sempé çocukluğumuz ya... Koca bir kuşak Sempé’nin resimlediği Pıtırcık’la büyüdü, kendisinin çizgilerini görünce bile gözlerim doluveriyor. Neyse.
Bir Çatışma, şahane bir öykü. Paris’te, meşhur Lüksemburg Bahçeleri’ndeyiz. Parkta oynanan tüm maçları kazanan usta yaşlı bir satranç oyuncusunun karşısına kimsenin tanımadığı amatör genç bir oyuncu oturuyor. Genç oyuncu karizmatik, kendinden emin gibi gözüküyor. Oyunu izleyen seyirciler, sonunda büyük şampiyonu birinin yeneceği inancıyla heyecanlanıyorlar.
Bu minik öykünün içine muazzam sayıda katman eklemiş Süskind. “Mış gibi yapma”nın etkisi, kitlelerin bir fikre inanınca nasıl bir kolektif delüzyona sürüklenebilecekleri, insanların o toplu deliliğin içindeyken apaçık gözüken saçmalıkların bile büyük anlamlar muhteva edebileceğine dair kendilerini nasıl kandırabildikleri, büyük kitlelerin soğukkanlılıklarını topluca yitirebilmesinin hiç de sandığımız kadar zor olmayabileceği... Kitapta genç, gizemli ve ne yaptığı pek de anlaşılamayan satranç oyuncusu sık sık Napolyon’a benzetiliyor ama bence kitlenin kendisiyle kurduğu ilişki itibariyle pekala bir Hitler alegorisi de olabilir o oyuncu.
Oyunu kimin kazandığını söylemeyeyim ama şahane bitiyor bu minik öykü, o kadar diyeyim. Minnacık bir metinde insan ruhunun karmaşık dinamiklerine dair bu kadar çok şey diyebilmek ne maharet ama!
Ve tabii çizimler. Metni okumaya ayırdığım kadar zamanı da uzun uzun çizimlere bakmaya ayırdım vallahi - zira nefisler. Çok sevdim, kısacası. 1 saatte okunacak ama uzun zaman hatırlanacak bir metincik. İyisi mi ben biraz daha Süskind okuyayım ya, özlemişim.
