Zağra Müftüsünün Hatıraları & 93 Harbi'nde Rumeli Cephesi, Rus ve Bulgar Vahşetleri Hakkındaki Yorumlar

93 Harbi Osmanlı Devleti açısından son derece yıkıcı bir etki yaratmıştır. Savaş Doğu ve Batı Cephesi olarak iki yönlü olmuştur. Hatıratımız savaşın Batı Cephesini Birinci elden anlatmaktadır. Eserin ana konusu Rus ve Bulgar mezalimini oluşturmaktadır. Ayrıca savaşı kaybetme nedenleri de birinci elden aktarılmıştır. Mezalimlerden örnek vermek gerekirse cami ve mekteplere doldurulan erkek, kadın ve çocuklar hepsi birden öldürüldü. Cesetler Kıptilere taşıtıp kerpiç kuyusuna atmışlar. Kavak Köyünde anne ve babası ve yakınları öldürülen İbiş adlı bir çocuk insaflı bir Bulgar tarafından kurtarılmıştır. Daha nice acıklı hikayeler bulunmaktadır. Savaşın kaybedilmesini Rusların savaşa çok iyi hazırlanması, şimendifer hatlarının azami derece kullanılması, Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda iç isyanlarla uğraşması ve Yemen gibi uzak diyarlardan asker getirememesi olarak özetlenebilir. Konu hakkında araştırma yapacak arkadaşların mutlaka yararlanması gereken bir eserdir.