Çin’in en gözde yazarlarından Yan Lianke’den daha önce Günler, Aylar, Yıllar’ı okuyup bayılmıştım; Canlanan romanının da dilimize çevrildiğini görünce hemen başladım okumaya. Epey farklı iki eser olduğunu söylemem lazım.
Yazar, kitabın başındaki önsözde zaten edebiyatının geçirdiği dönüşümden söz ediyor biraz. “Bu dünyayla ve gerçeklikle yüzleşmeye eskisi kadar hevesli değilim artık” diyor, bu da ilk dönem eserlerine göre daha fantastik, daha mitik metinler yazmaya yönelmesini açıklıyor.
Canlanan: Lenin’den Öpücükler de böyle. Körler, sağırlar ve topalların yaşadığı Canlanan köyündeyiz. “Baksana, yazın bu kavurucu sıcağında, insanlar artık canlanmadığında, kar yağmaya başladı. Sıcak kar bu.” diye başlıyor roman ve yazar sıradan bir hikâye okumayacağımızı ilk cümleden bize bildirmiş oluyor. Mahsullerini kaybeden köylülerin imdadına kaymakam Liu yetişiyor: Rusya’dan Lenin’in naaşını satın alıp köydeki Ruh Dağı’na yapacakları anıt mezara koymayı ve yaratılacak turizm geliriyle köylüyü kıtlıktan kurtarmayı kafasına koyuyor, Lenin’i satın almak için gereken parayı toplamak için engelli köylülerden müteşekkil gösteri toplulukları oluşturuyor, köylüler turneye çıkıyor, olaylar gelişiyor.
Yaklaşık 600 sayfalık bu hacimli roman, bu turneyi, cesedi satın alma girişimlerini, köylülerin ve kaymakamın başına gelenleri anlatıyor. Kitapta bizzat yazarın koyduğu bol bol dipnot var, bu dipnotlar vasıtasıyla köyün ve bölgenin tarihini de aktarıyor Lianke, kimi zaman onlarca sayfa süren bu dipnotlar “laklakiyat” adıyla bölüm sonlarına eklenmiş, kimi dipnotun da kendi dipnotları var, başta biraz kafa karıştırıcı gelse de sonra alışıyor insan.
Olayların seyrini anlatmayayım ama şahane bir komünizm ve kapitalizm eleştirisi yapıyor yazar. Her iki sistemin de çığrından çıkma potansiyellerini görüp, ikisiyle de ince ince alay ediyor, ortaya masalsı bir hiciv çıkarıyor. “Saramago’nun yapıtlarını andıran bir toplum alegorisi” diyor arka kapak, doğru, andırıyor sahiden ve çok sevdim bu tarafını ama bence Saramago’nun müthiş duygusallığı yok bu eserde, en azından bana onun kitapları kadar nüfuz edemedi, bunu da ekleyeyim. Ama yine de çok severek okudum.
Satın Alma OnaylıBu ürün yorum sahibi tarafından satın alınmıştır.
Olmayacak şeylerin oldurulduğu, bazen komik bazen sinir bozucu, büyülü bir yer Canlanan köyü. hem Çin siyasi tarihinin küçük bir panoramasını önümüze seriyor yazar, hem de bir toplumun çürüyüşünü.
Bahtsızlıklar şansla dönüşecekken bu kez başka yağlamalar başlıyor.
Harika bir sistem eleştirisini Marquezvari bir büyüyle sunuyor yazar.
sadece, kitabın son bölümlerinde “ bu kadarı da olmaz” artık dedirtten, gittikçe artan kötülüğün okuru kitaptan uzaklaştırdığını söylemem gerek.
