Buket Arbatlı’nın ilk öykü kitabı Erkeklere Her Şey Anlatılmaz’ın epey methini duymuş ama okuyamamıştım, kendisiyle tanışmak ikinci öykü derlemesiyle mümkün oldu. Açıkçası ummadığım kadar çok sevdim Korkunun Kıyılarında’yı. Osmanlı’nın son dönemi, Milli Mücadele yılları ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında geçen öyküler bunlar. Ne yalan söyleyeyim, edebiyatımızda mevzubahis dönemde geçen mebzul miktarda anlatı olduğu için yeni pek bir şey bulamayacağımı düşünmüştüm, yanılmışım.
Kitabı bitirdiğimden beri bu öyküleri farklı kılan ne diye düşünüyorum, sorunun cevabı sanırım yazarın insanla kurduğu ilişki. Kitapta ağalar, askerler, padişahlar var - iktidar sahipleri yani. Ve fakat işte o iktidar sahipleri tek boyutlu maketler olarak orada bulunmuyorlar, son derece kanlı canlı ve pekala kırılganlar; endişeleniyor, acı çekiyor, korkuyorlar: korkunun kıyılarındalar yani sahiden.
Öyküleri okurken aklıma Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok geldi; o kitabı da tam bu yüzden sevmiştim: yazarın insana bakma becerisinden ötürü. Her ne kadar her öyküde bir ikilik kurmuş olsa da, iyiler ve kötüler diye ayırmıyor kahramanlarını Arbatlı, merceğini bu dönem anlatılarının geleneksel “düşman”larına da çeviriyor, onlarla da empati kurmamızı sağlıyor.
Bir de tabii mübadeleye, inkılaplara, o büyük dönüşüm sürecinin insanlarda bıraktığı kalıcı izlere bence çok cesurca bakıyor. O dönemde olan bitenin bir yandan çokça yara açtığını söylemenin illaki kurulanı değersizleştirmek olmayacağını, sahici bir bakışın ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatıyor.
Ezcümle, çok sevdim. Anlattığı her karakterle tuhaf bir yakınlık kurdurdu bana, kısacık öykülerde bunu yapabilmek hiç kolay bir iş değil. İlk kitabını da tez zamanda okuyacağım.
