Protestan Ahlakı Ve Kapitalizmin Ruhu Hakkındaki Yorumlar

Ağır bir kitap lakin makalelerde ve konferanslarda bu kitaba atıf yaıldığını gözlemliyorum. Her sosyal bilim öğrencisinin Max Weber ve özelde bu kitabını okumasını ısrarla tavsiye ederim.

Bitirme tezi olduğu için alıp okudum kitabı. İİBF öğrencilerinin okuması gereken bir kitap. Din ile siyaset, ekonomi arasındaki ilişki anlatılıyor. Dikkatle okunması gerekiyor.

Aslında kitabın temel felsefesi sabri ülgenerin ifadesi ile batı rasyonel, batı akılcı, batı disiplinli onun için batıda kapitalizim oldu. Oysa temel felsefe batıda katolikliğin yıkılması ve kalvinin faiz helaldir argümanı ile birlikte çok çalış meslek kutsal, az harca asketik yalın isevi dünya görüşü yani çok biriktir ve bu da tekrar sermayeye dönüşsün. protestan ahlakını merak edenler için başlangıç seviyesinde bir kitap ama sonrasında mutlaka başka kitaplar da okumak gerekir.

Zaman,öyle bir hale gelmiştir ki,bir dinin mezhebi olan Protestanlık iyice yayılmış,kendi öğretilerini kendi hazırlayıp dikte eder hale gelmiştir.. Bu öğretilere göre Protestanlığı benimseyen birinin yegane emeli çalışmak olmalıdır. Eğer birisi fakirse bu kişinin kendi suçudur ,çünkü çalışmıyodur. Kişi sürekli çalışmalı ve para kazanmalı.. Onu öldükten sonra muvaffakiyete erdirecek tek şey çalışmaktır çünkü.. Böylece yapılan yoğun çalışmayla ortaya geniş bir sermaye çıkmıştır ve biriken bu sermaye bu Protestanlar tarafından tüm dünyada yönlendirilmeye başlanmıştır.
İşte, Max Weber Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu'nda bir mezhebin kapitalizmi doğurma sürecini anlatmıştır..

Kitap mezhepler boyutunda konuyu çok detayla ele almakta, ancak okuyucu detayların ve kullanılan dilin ağırlığı ile karşı karşıya kalabilmektedir. Konuyla ilgili temel bir kitap olmakla birlikte ilk etapta yararlanılması güç bir kaynak olduğu söylenebilir.

sosyoloji teorilerinde ayrıcalıklı bir yere sahip olan weber, modern uygarlıklar, tarih, din, ekonomi, politika, hukuk, sosyoloji ve diğer alanlardaki teorileriyle, Wrong'un deyişiyle Aristotelesten sonra dünyanın en büyük dehasıdır. Weber, kitabında kapitalizmin oluşum sürecini sömürüye dayanan kapital birikimine değil de protestan ahlakına dayandırarak, marx'tan ayrılır. yani weber, protestan ahlakını kapitalizmin ruhu olarak görmüştür. weber, marx'ın aksine dinsel davranışların ve kültürel anlayışların insanların ekonomik davranışlarını belirlediğini göstermek iştemiştir, kitabında.

yazıldığı güdnen itibaren büyük bir ilgiyle okunmu eser. marksistler hiçbir zaman hoş görmediler bunu. marz asla din ve ekonominin bu nisbette bağlantılı olabileceğine inanmamıştı. weber ise çok daha gerçekçi bir yaklaşımla amerikan ideolojisinin ve yeni protestanlık anlayışının ve kapitalizmin doğuşunun tahlilini ustaca yapıyor. marx hayal aleminde yaşadığı için vu kadar gerçekçi hiçbir tahlili olmadı. her zaman hissiyatı aklının önündeydi. weber ona nazaran daha etkileyici geldi bana. fakat eksik yönü şu;protestan ahlakının kapitalizmin ruhunu doğurduğu örneklerle desteklenerek savunulmuş,buna ok.ama aynı şekilde kapitalizmin protestan ahlakı üzerinde etkisi es geçilmiş gibi geldi bana. bana göre ksinlikle bu iki kavram birbirini besledi. yani sadece protestanizm bu tesiri yaptı ve kapitalizm ondan ayrı bir gelişme gösterdi demek tarihi gerçeklerle uyuşmuyor. amerika üzerinde çalışma yapanlar ve benjamin franklin'den bushlara kadar geçen zamanda ülkede gerçekleşen değişimden haberdar olan bunu gayet iyi bilir. weber'in bunu neden bu halde bıraktığını bir türlü çözemedim. genel itibariyle konuya değinecek olursak ise şunları söyleyebiliriz. protestan ahlakına göre cennete veya cehenneme giecekler önceden belirlenmiştir ve siz ne yaparsanız yapın bunu değiştiremezsiniz. tanrı bir şekilde dünyada kimin nereye gideceğini de gösterecektir. bu işaretler byük yetenekler olabildiği gibi şöhret de olabilir. bu yeteneklere sahip olmayanlar ise cenente gidişin baka bir işareti sayılabilecek olan zenginliğe yönelirler. ve yöneldiler. çalıştılar,çalıştlar ve çalıştılar. böylece tanrının rızasını kazanmaya gayret ettiler. fakat önemli bir ayrıntı var burada.bu insanlar dinin teşviğiyle açlıştılar fakat dünyaya düşkün olmamak hasebiyle de tüketmediler.üretip parayı yığdılar yani bir bakıma.bu da kapitalst eokonimiy doğurdu,tabiatıyla.farklı yaklaşımlar ve ilginç tespitler var kitapta.eleştirecek sayısız husus da var.ama dediğim gibi marx'ın yaklaşımlarına,yani bizzat içidne yaşadığı 'afyon'a saadkatiyle kıyaslandığında çok gerçekçi bir eser.hala tartışılıyor ve uzunca bir srüe daha böyle olmaya devam edecek gibi.sabri ülgener de türkiye'nin weber'i olarak bilniir.iktisadi konularda ve bunların dinle irtibatı anlamında ustadır o da.konuya ilginiz varsa ülgener'i okumalısınız.weber'den çok daha etkili ve derindir aynı zamanda.konuyla ilginiz yoksa da bu kitabı da okumanıza gerek yok zaten.hiçbir şey kaybetmezsiniz.