Farklı Bir İslam Tarihi & Siyasal, Toplumsal, Kültürel Kırılmalar ve Dönüşümler Işığında Hakkındaki Yorumlar

Kitabı kısa sürede bitirdim. Hocanın eline, kalemine sağlık. Umarım hep yazar, yazmaya devam eder ve biz de okuruz. Özet mahiyetinde bir devri kitabın başlığında da belirttiği gibi farklı yönlerden ele almış. Ama açıkçası ben, -bu iddialı başlık tesiriyle olsa gerek- epey beklentiliydim. Gelgelelim, daha önceki genel islam tarihi kitaplarındakilerden çok da farklı bir bilgiye ya da analize rastladığımı söyleyemeyeceğim. Hocanın diğer kitaplarında elde bulunan belgeler ve bilgiler üzerinden ne tür çıkarımlar yapılabileceğini ya da nelerin asla söylenemeyeceğini tespit ederek; adeta belgeleri konuşturduğunu, müthiş yorumlar ortaya koyduğunu biliyorum. Allah ömrüne bereket versin.

İslam tarihinin doğrudan anlatımının bir dinin yüzlerce yıllık problemlerini çözmeyeceği gayet açıktır. Zaten tarih biliminin bazı müzminleşen sosyal problemlerin çözümünde efektif olarak kullanılabilmesi için analiz ve yorum safhasının düşünce boyutunda genişleme yaşaması gerekir. Yapılan fikir jimnastikleri olayların nasıl tekamül ettiğine dair güçlü fikirler vermekle birlikte, meselelerin kökenlerine dair belirsizliğini koruyan konuları netleştirir. Bazen de olayların tek boyutuyla değerlendirilmesi anlatımın tümden mesnetsiz kalmasını sağlar. Ocak’ın eserinde çok yönlü analitik bir bakış açısının güçlü yorumlarla anlatımı söz konusudur. Tarihi olguya yaklaşımın böylesine zengin oluşu olayların batıni tarafını görmeyi kolaylaştırır. Örneğin her karaktere ve olaya sosyo-psikolojik açıdan bakılması, Ocak’ın yorumlarının emsallerinin üstünde konumlanmasını sağlar. Objektif ve rasyonel düşünceyi önceleyen tahliller İslam’ın kadim meselelerinin daha iyi anlaşılmasını sağlar.

Son yıllarda bu kategoride okuduğum en iyi eserler arasına giren bu eserde yazarın hem kullanmış olduğu dilin sade ve mükemmel olması hem de yararlandığı kaynakçanın tarafsızlığı düşünecek olursak eser tam bir başyapıt niteliğindedir.Yazar olayları salt dinsel bir temel çerçevesinde değil İslam tarihi altında genel bir başlık olarak hem tarihi hem sosyolojik bir değerlendirme yapmış olup bu plan kitaba ayrı bir değer katmıştır.Ayrıca yazarın uzun yıllar boyunca yapmış olduğu araştırmaları bir eser haline getirmesi de eserin hem tarafsızlığı hem de bilgi birikimi açısından diğer eserlerden bir adım öne çıkarmaktadır. Ahmet hocam eseri kaleme alırken İslam tarihindeki ilk kırılmayı olarak Hz. Osman'ın şehit edilmesi olarak nitelendirmekte ve bunu da bir darbe olarak belirtmektedir.Daha sonra meydana gelen Cemel, Sıffin, Hakem olayları erken dönem İslam tarihinde erken başlayan siyasi çekişmelere örnek olduğunu göreceksiniz.Herkes tarafından okunması gereken bu eser için teşekkür ederim.