Kimi roman karakterleri özeldir. Okurun tüm benliğini sararlar bir süreliğine. Martin Eden böyle bir karakter. Martin Eden'le tanışan bir okur, hele de biraz 'yazı-çizi' işleriyle meşgulse, kimliğini fırlatıp atar bir kenara ve Martin Eden olarak dolaşır. Saatlerce okur, yazar. Romanı bitirdikten sonra, belki de bütün yazılarını atar. Ben de böyle bir karakterle daha tanıştım; Bernard Shaw'un Türkçeye 'nihayet' kazandırılan Asosyal Bir Sosyalist romanını okurken: Sidney Trefusis. Shaw'un deyimiyle 'asosyal bir sosyalist'.
Romanın konusundan kısaca bahsedelim. Bay Trefusis, büyük bir tüccarın oğlu. Anne tarafından da İngiltere'nin toprak soylularından. Onu 'enteresan' yapansa bir sosyalist olması. Bütün malını mülkünü 'Enternasyonel'in çalışmaları için harcıyor. Karısına yazdığı bir veda mektubu aracılığıyla tanışıyoruz onunla. Bay Trefusis'i anlamak doğrusu bu topraklarda yaşayan bir okur için epey zor. Hele de 'sosyalizm'e kıyısından da olsa bulaşmışsa. Kolayca bir bireyci, çapkın bir serseri, bir 'ahlâksız' olarak damgalanabilir. Etrafında dolaşan burjuva kibar kadınların 'yüce' duygularıyla alay etmekten kaçınmayan iflah olmaz bir alaycı o. Soylu beyleri sarhoş edip 'enternasyonel' için onlardan imza toplayan bir 'düzenbaz'.
