Lehistan'da Bir Osmanlı Sultanı/IV.Mehmed'in Kamaniçe-Hotin Seferleri ve Bir Masraf Defteri Hakkındaki Yorumlar

“Lehistan’da bir Osmanlı Sultanı” isimli kitap baskısı ve tertibi hoş, güzel bir kitap. Sultan IV. Mehmet Han’ın Kamaniçe ve Hotin seferlerinin hikâyesi. Sultan yolun uzun olması ve mevsim sebebiyle fetihte bulunulup İstanbul’a geri dönülmesi mümkün olmadığından kışlamak üzere Hacıpaşaoğlupazarında saray ve av köşkü yaptırıyor. Bu kitap Osmanlı İmparatorluğunun o zamanın bir süper gücü oluşunun, zenginliğinin ve ihtişamının anlatıldığı bir vesikadır. Bu seferler muazzam bir organizasyonun sonucudur. Kitapta harcanan paraların yazıldığı masraf defteri de verilmektedir. Devletimizin geçmişteki azametini okuyup öğrenmek için herkese tavsiye ederim.

Halime Doğru'nun kaleme aldığı Lehistan'da Bir Osmanlı Sultanı: IV. Mehmed'in Kamaniçe-Hotin Seferleri ve Bir Masraf Defteri kitabı içeriği kadar yazılış macerası da ilgi çekici olan bir eser. Halime Doğru, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde katalog tararken bir masraf defterine ait bazı özel bilgileri oldukça dikkat çekici bulur. Defteri isteyip incelemeye başlayınca çok enteresan bilgi ve belgelerle karşılaşır. Defter, IV.Mehmed'in Hotin Seferi sırasında kışladığı Hacıoğlupazarı'ndaki menzil sarayında yapılan harcamalara aittir. Kasım 1673-Nisan 1674 tarihleri arasında toplam yüz yetmiş iki gün konaklanan Hacıoğlupazarı'nda yapılan harcamalar tüm ayrıntılarıyla bu deftere kaydedilmiştir.
Bu defter üzerinde ayrıntılı bir çalışma yapmaya karar veren Halime Doğru, bir yandan defterin detaylı incelemesi sonucu 17. yüzyıl Osmanlı saray hayatı ve saray için yapılan harcamalar konusunda ilgi çekici sonuçlara ulaşırken; bir yandan da mevcut masraf defterini ve defterdeki harcamaları belirli bir tarihi bağlama konumlandırabilmek için dönemin siyasi ve askeri tarihi üzerine de yoğunlaşır. Doğru'nun bu gayretli çalışmalarının sonucunda ortaya elimizdeki eser ortaya çıkar.