Milletlerin duzeninde ilmi usuller
-Macar asilli ibrahim muteferrika devrin latinceye hakim okumuslarindandir. devre bakisi, bizim icinde bulundugumuz psikolojiden sasilacak derecede farkli. adeta dunyaya bir super gucten bakiyor.
-Devletle iligili kurallarin duzenlenmesinde 3 yol: 1-Eflatun (monarsi) 2-Aristo (Aristokrasi) 3-Demokrates (Demokrasi)
-Nicin duzenli bir orduya gecilmesi gerektigini ve meslek erbablarinin orduya sokulmamasi gerektigini de kitapta anlatmis
-Muslumanlarin gaflet uykusunda oldugunu ve cografi kesiflerde geri kaldiklarini vurguluyor.
-Kitapta genel olarak hristiyan devletleri hakkinda genel bilgiler verilmis (ozelliklede frenk ve moskof ulkelerinin (saniyorum osmanlinin o senelerde bu ulkelere yakin olmasindan kaynaklaniyor) techizatlanmalari hakkinda bilgiler var) Aslinda kitapta ruslarin kacip gizlenen bir kavim oldugunu ve (o seneler icin) yeni yeni medeniyet kuran bir ufak devlet olduklarindan bahsediyor
-Ayrica modern askeri duzene gecilmesi, yeni savas teknikleri ve tufegin kullanilmaya baslamasi kitapta islenmis. Yine askerlerin cesaretsizliginden dolayi duzenli orduya gecen avrupa ulkelerinin hali anlatiliyor (ordu duzenli olursa firar olmaz, meydandan donen olmaz, cabuk yorulan askerler dinlendirilir vs.)
-Hicri 1144'te yazilmis kitap, 3 kisma ayrilmis: 1. kisim sultanlarin genel durumu ve yonetim sekilleriyle ilgili 2. kisim Cografya bilimi ve faydalariyla (Bunun icinde sosyoloji gibi seylerde var), 3. kisim Hristiyanlarin yeni harp teknikleriyle ilgili bilgi veriyor.