Sonunda! Sonunda gözümden kalpler fışkırmasına sebep olmayan bir Durrell okudum. Bu objektif değerlendirmeyi yapabildiğime göre demek ki aşkın gözü kör değilmiş ve ben de kafayı yememişim; bence şahsım adına müspet bir gelişme.
Sırbistan Üzerinde Beyaz Kartallar, şu ana dek okuduğum Durrell kitapları arasında en zayıfıydı, diğerlerinden aldığım müthiş lezzeti bundan alamadım. Ama zaten öyle bir derdi de yok gibi bu kitabın; diğer eserlerinin aksine burada insan ilişkilerine dair gözlemler yapmak, müthiş atmosferik bir kent tasvir edip sizi alıp olduğunuzdan bambaşka bir şehre götürmek yerine sürükleyici bir casusluk hikâyesi anlatmayı seçmiş yazar. Soğuk savaş dönemi Yugoslavya'sında, Tito diktatörlüğü döneminde Sırbistan'da geçen bir hikâye bu, bir İngiliz casusun ölümünü araştırmak üzere gizli görevle ülkeye giden bir diğer casus olan Methuen'in epey heyecan verici macerasını okuyoruz.
Bir Pazar sabahı başlayıp aynı gün bitirdim, oldukça rahat okunan, sürükleyici, merak uyandırıcı bir öykü kendisi ama dediğim gibi, dili bir Durrell kitabı olamayacak kadar zayıftı. (Yahut şöyle diyeyim: Durrell standartlarında zayıftı zira seviye gökyüzünde malum, yoksa asla kötü değil.) Casusluk romanları özellikle bilgi sahibi olduğum bir alan olmadığı için bu iyi bir casusluk romanı mıdır bilemeyeceğim ama okuması keyifliydi diyebilirim.
Bir not: şayet Can Yayınları İskenderiye Dörtlüsü'nün arından diğer Durrell eserlerini de yayınlamayı planlıyorsa bunun çevirisini bir gözden geçirse çok hayırlı olur. Özellikle sonlara doğru çok fazla tashih vardı (satır sonunda yanlış bölünmüş kelimeler, de/da hataları vs.). Vaziyet böyle.
Kitap 1957 yılında yazılmış. Yani Tito’nun iktidarının 4.yılında. Kitabın konusuda o dönemi anlatıyor. Iktidardakiler ve kralcıların mücadelesinden bir kesit. Bölgede neler oldugunu anlamak için görevlendirilmiş bir Ingiliz gizli ajanı Yugoslavya’da öldürülüyor. Kahramanımız,diğer bir ingiliz ajan, Methuen arkadaşının ölümünü araştırmak için Sırbistan a geliyor. Ormanlarda, dağlarda aç susuz ve zorluklar içinde araştırmasını yapıyor. Bu süreçte Rambo vari bir hayat süren kahramanımızın çok zor şartlarda yaşamanın ipuçlarını anlattığı bölümler, atacağı her adımı makul bir sebebe bağlaması sürekleyici bir unsur olmuş.. Durrell’in bu detayları hiç sıkmayan akıcı bir dille bize aktarması çok başarılı.
Durell'in okuduğum en yavan kitabıydı. Allahtan kısa yazmış da hemen bitti. Biraz sürükleyicilik var kitapta ama okumasanız pekte bir şey kaybetmiş olmazsınız.
