Misak-ı Milli'den Lozan'a & İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası
Misak-ı Milli'den Lozan'a & İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası Ürüne Git
Ilhan Doğanay
Kitapkurdu
Misak-i Milli Kararları Çerçevesinde Lozan Antlaşması imzalana kadarki Tartışmalar Gerek Son Osmanlı Mebusan Meclisi açısından gerek Erzurum ve Sivas Kongresinde durum ; Meslisteki tartışmaları ve TBMM meclisi Hükümeti Reisinin; Mustafa Kemal Atatürk'ün dış polika çalışmları ideal olarak belirlenen Misak-i Milli açısından ve yarım Mutluluk realite Lozan açısından kapsamlıca değerlendirmeye çalışıyor. Kitabı okuduktan sonra şahsımda oluşan düşünce Bir an önce barış imzalamak adına misak-i milli duruşundan fedakarlıkta bulunduğumuz; yine cephedeki zafere karşı masada yeterince başarı sağlayamamızdır. Bu açıdan Misak-i Milli'ye göre Lozan'dan sonraki dönem'de tadil edilen Hatay meslesi ve Boğazlar meselesi Kıbrıs meselesinde bugünkü durumdan çok gerideyiz. Yine Misak-i Milli sınırlarındaki Musul-Kerkük ise hala sıcak gelişmelerle baışımızı ağrıtmakta ogün musul meslesini lozandan ayırarak Kurt ingilizlerin politikalarında sürüklenerek birebirde anlaşmaya çalışma politikası Musul'un kaybını getirmiştir. Bu meselelerde BMM 'de vekillerin çarpıcı tespitlerini bizi aktarmaktadır. Yine Adalar meselesindeki tavizkar tutum sergileyerek üzerinde durulmaması yine Fransızlarla Misak-i Milli açısından istenilen sonuçlara ulaşmadan barış yapmak için fazlaca tavizkar tutum sergilenmesi ideal olan Misak-i Milli açısından Lozan'daki başarısızlıklarımızdan olmuştur. Her nekadar Kars Ardahan Artvin'in alınarak Batum'dan fedakarlık edilmesi diğer meselerdeki tutumlarda daha kazançlı olmuşsa da Batı Trakya'da Trakya'yı Doğu Ve Batı Trakya diye ayırıp Batı Trakya için Halkoylasının istenmesinde başarılı olunamamış Batı Trakya ile ilgili Halkoylasından dahi vazgeçilmiştir. Hatay İskenderun ve Halep Fransızlara bırakılmıştır. Boğazlar Güvensiz korumasız askerden arındırılmış durumdadır. Bugünkü Boğazlardaki Düzeltme olsun Hataydaki düzeltme olsun Kıbrıstaki düzeltmeye rağmen hala misak-i milli açısından çok uzak durumdayız. Musul-Kerkük; Batı Trakya; Batum; Halep ; Adalar meslesi hal olamamıştır. Bırakın onu dibimizdeki meis adası bile alınamamıştır halbuki Muzaffer ordunun bir hareketi ile (Ermenilere yapılan hareket ile Kars Ardahan Artvin'in alınması gibi) kolayca hal olabilirdi. Kitab bilimsel kaygı taşıyan okunmaya değerdir.