Rusmir
Kitap, yazarın önceki yazdıkları kadar göz kamaştırıcı bir eser değil. Buna rağmen Amin Maalouf sizleri kitabı okuduğunuza pişman ettirmiyor. Kelimeleri iyi kullanabilme özelliğiyle bunu başarabildiğini söylesem yanlış bir noktaya temas etmiş olmam.

Amin Maalouf kökenlerine uzanrak döneme ışık tutmayı arzu etmiş olabilir veyahut kitabın arka kapağını hazırlayanlar kitabın bu yönünü vurgulamış olabilirler. Ancak, hiç de öyle kitabın arkasında tanıtımı yapıldığı gibi çarpıcı yorumlar getirmiyor dönemin Osmanlı'sına ya da ülkelerine. Vasatlığı aşamayan konuları çok güzel bir üslupla dile getirmiş olması da pek bir anlam ifade etmemiş. Çünkü kitabın sonunda eserin kahramanların yokluğunu hissedemiyorsunuz. Kişiliklerde derinlere inilmemiş olmalı ki bir türlü karakterlerle "duygusal" bir bağ kurulamıyor. İşin açıkçası bu bağa önem veren birisiyim.

Amin Maalouf, kendi ailesini birbirleriyle yaptıkları yazışmalar sayesinde takip etmiş ve anlatmış. Herhalde belgelere dayanmayan yorumları olmasa Amin Maalouf'un bu eserini hatrına rağmen okumamazlık edebilirdiniz.

150 yıllık bir dönemi aktarmaya çalışmış Amin Maalouf. Kitapta en ilginç bulduğum olgu aile bireylerinin sürekli dış ülkelere göç etmesi ve ana vatan ile alan bağlarını kolayca koparabilmeleri oldu. Empati yaptığınızda bu durumun derin sorunsallarla çepeçevre sarılmış olduğunu fark ediyorsunuz. Düşünsenize bir, doğduğunuz ve büyüdüğünüz bir çevreyi bir şekilde silip atabiliyorsunuz. Bana korkunç bir olaymış gibi geliyor.

İkinci ilginç bulduğum olgu, Amin Maalouf'un atalarının ve kendisinin yaşadığı çevrede Katoliklerin ve Protestanların birbirlerini düşman ve "kafir" olarak addetmeleri. Kafir kelimesini tırnak içerisine aldım; çünkü kitapta böyle bir kelime geçmiyor. Ama insanlar birbirlerine o kadar anlayamadığım bir şekilde yaklaşıyorlar ki en açıklayıcı ve kapsayıcı tanım bu olsa gerek. İki dini grup ve onların içerisinde bulunan küçük takımlar birbirlerini hiç de hoş karşılamamışlar. Ben bu mezheplerin pratikte birbirlerine böyle baktıklarını Doğu'da bilmezdim.

Kitap yaşamdan gerçek bir kesit sunarak oluşmuş. Amin Maalouf sevenler her unsura rağmen -benim gibi- hoşgörüyle ve sonunda sabırla karşılayacaklar bu kitabı.