Josef K, kaldığı pansiyonda bir sabah tutuklanır. Olağan tutuklanma prosedürlerinden farklıdır yaşananlar. Sorulan sorulara cevap vermeyen aşırıcı adamlarca sözde tutuklama emri bildirilmiştir. Hakkında dava açıldığını öğrenir. Tutuklanmasına rağmen adamların gidişinden sonra mahkemenin vereceği hükme kadar işine gücüne devam edebilmiştir. Yaşadığı korkularla beraber.. Yargı sistemi o kadar belirsizlik, anlaşılmazlık ve saçmalıklarla dolu gözükmektedir ki K., buna karşı sert çıkışlarda bulunur ve karşı koymak ister. Mücadele vermesinin nedeni, söylediğine göre bu bozuk düzeni ortadan kaldırmak içindir. Beklenmedik anlarda ve bir çiftin gece oturup gündüz mahkeme şeklini alan bir mekanında yani beklenmedik yerlerde duruşmalar yapılır. Tavan arasında mahkeme kalemi bulunur. Rastgele sayılabilecek şekilde girdiği katedralde rastladığı rahip her şeyi bilmektedir. v.s v.s... hayali kesitlerle dolu nedenini bir çok kişinin anlayamadığı bir roman..bu hayallerin kendi hayatından yansımalar olduğunu düşünenler de olmuştur ve olacaktır elbette. Heinz Politzer’in bu kitap üzerine yazılmış bir eserinde yaptığı yorumlara bakılırsa hayatı ile paralellikler elbette vardır ama roman tümüyle hayatına paralel yazılmıştır da denemez. Cem yayınevinden çıkan kitabında günlüklerinden verilen kısımlarda dikkatimi çekmiştir ki o da yalnızdır. Yalnızlığını avutmaya çalışmaktadır. Hatta der ki “ yine de kendimi yüzüstü bırakamam, o kadar yalnızım ki!” Bu sözleri günlüğüne yazan adam Dava’yı yazarken bi dönem nişanlanmış ve zor günlerin ardından gerekçeden uzak bir mektup yazarak nişanlısından ayrılmıştır. Politzer eserinin bir bölümünde öyle bir iddiada bulunur ve der ki, K., nın pansiyonda kendisini etkisi altında bırakmış olan Frolayn Bürstner, ayrıldığı nişanlısı Felice Bauer’in yansımasıdır. Kimbilir, olabilir de.. Romanda diğer dikkatimi çeken şey, herşeyin bir anda oluşu ve bitişi. K.’nın ve romanda adı geçen diğer kişilerin bir kahin gibi bir çok şeyi söylenmeden anlaması. Giriş yapma ihtiyacı duyulmayan çok olay var. K.nın ölüyor olması belirsizlikleri engeller gibi düşünülse bile, bitmemiş bir roman nasıl paramparça ve anlaşılmaz olursa ve buna hayaller katılıp belirsizliklerde okuyucunun sonuçlara varması istenmesse aynı o şekilde oluşturulmuş bir roman. Bitmemiş roman..Kısacası, Hayali Roman.
