Mehmet Poyraz
Kitapkurdu
922 yılında İslamiyet’i kabul eden İdil Bulgarlarının bu haliyle bölgenin ilk Müslüman devleti olma özelliğinin detaylandırılarak işlendiği çalışmada, Moğolların yine bölgede aldıkları ilk büyük mağlubiyeti, Cengiz Han’ın savaşçılarının Bulgarlar tarafından nasıl pusuya düşürüldükleri de anlatılmış. Uzunca süre Ruslara hükmeden Bulgarlar bir müddet sonra bölgedeki hakimiyetlerini yitirirken geriye kendilerini anlatan doğru dürüst bilgiler de bırakılmaz. Günümüzde dahi İdil Bulgarları fazlaca bilinmez. Müellifi bir zoru başarmış ve anlatmaya girişmiştir. Oysa onlarda Türk idi ve ordularında da muazzam Kıpçak savaşçıları da bulunuyordu. Bu uygarlığın İslam’ı seçmesinden sonra hakimiyeti altındaki pagan inançlarına sahip Finli kabilelere hoşgörüyle yaklaşması da dikkat çekmektedir. Hülasa bu çalışmayı okuduğumuzda bölgeyi: Deşt-i Kıpçak’ı, diğer bir deyişle Doğu Avrupa’yı, Rusya’nın gerçek tarihini daha iyi anlayabilmekteyiz. Araplarla münasebetleri de çalışmada yer bulmaktadır.