Kazım Münir Hamamcıoğlu
Kitapkurdu
Hicaz Demiryolunun yapımı,Sultan Hamidin ender müspet işlerinden biridir(bir başkası da değil İstanbul,Saraydan bile çıkmadığından ülkede yapılan işlerin gününe resimlenmesi için görevlendirdiği fotoğrafçıların binlerce resim koleksiyonlu).Proje İstanbul-Mekke olarak planlanmış,ancak Mekke Şerifleri buna karşı gelmiş Medine’de sona ermiş.Bu arada Hind Müslümanları yolda devamlı soyuldukları,öldürüldükleri için Cidde-Mekke parasını Sultan’a yollamışlar fakat Mekke Şerifleri buna da muhalefet etmişlerdi.Askeri bakımdan önemli Akabe hattı Britanya’nın tehditleri ile engellenmiştir.Şam-Trablus Garp hattı ise Arap İzzet Paşa (Holo) tarafından finanse edilmiş ve işletme hakkı ona verilmiştir.Hattın inşaatının korunması Şam’da mukim,Eyaleti Selassiye Valisi Sakızlı Müşir(Mareşal)Kâzım Paşa tarafından sağlanmıştır.Resimlerde beyaz ceketli beyaz sakallı olan Müşir Kâzım Paşa anneannemin babası, Darüşşafaka kurucularından Sakızlı Ahmet Esat Paşanın kardeşi, Celal Esad Arseven’in amcasıdır.