SALVAMEA
Kaşif
ABD tarihinin ender erdemli insanlarından Thoreau ve Dewey’in kendisinden etkilendiğine dair iddialar üzerine okudum. Hristiyanlığı hakiki ve samimi bir süzgeçten geçiren İsveçli Swedenborg ve Hint Vedalarından etkilenen Emerson’un bu kitabı esasında fena değildir. Tarih, Özgüven, Dostluk, İlahi Ruh, Şair ve Tecrübe bölümlerinde, hem tahkiki iman sahibinin (bireyselliğine, imanına, insanlık şerefine ve vicdanına güven, samimiyet, şefkat, erdemler, mücadele azmi, kendini ve Allah’ı tanıma gibi) özellikleri, hem de (o dönemde henüz 50.yılındaki) kapitalist ABD toplumunun (tatminsizlik, servet ve gösteriş hırsı gibi) eleştirisi bulunmaktadır. Harvard İlahiyat Fakültesindeki söylevi olan son bölümde, bir vaizin, Hz.İsa’nın tanrılaştırıldığını anlaması ve reddetmesi, bir insan olduğunu kabul ederek, sadece iman ışığıyla aydınlatması gerektiğini anlatır. Kuran’dan, Rum42/Rad28 gibi ayetleri ve Sözler/Şualar/Lemaları andıran cümleler bulunmaktadır. Sonuç aynıdır: İman, insanı insan eder.