guraba_
Kaşif
Roman, Osmanlı zamanının son dönem cemiyet hayatının zihniyet ve ahvalinin sefaletini konu alıyor. Karakterlerin sırf gavur hayatına özenip kendi öz değerlerinden nefret etmeleri bu hâle gelmelerinin başlıca müsebbibi olduğu bariz olarak görünüyor kitapta. Hani ayeti kerime geliyor insanın aklına: “Şüphesiz ki, bir kavim kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez. Allah, bir kavme kötülük diledi mi, artık o geri çevrilemez. Onlar için Allah'tan başka hiçbir yardımcı da yoktur” (Ra'd, 13/11) ya tam olarak kitapta bu tezahür görülüyor. Bir Osmanlı'nın yükselişindeki dini hassasiyete bakın, bir de düşüşündeki sefalete! İnsanı çokça üzülüp ibret almaya sevkedesi bir kitabı roman değil de ibret tablosu olursa okunmalı ki, daha istifadeli olabilsin.