Turhan Yıldırım
Kitapkurdu
Romanda, arızalı bir karakterin iç dünyasını başarılı şekilde aktarması bakımından modern edebiyatın önemli yapıtlarındandır. Svevo, arkadaşı James Joyce'tan ve Sigmund Freud'un psikanaliz yönteminden etkilenmiştir. Romanın ana karakteri Zeno Cosini'nin iç monolog ve yer yer bilinç akışına kayan anlatımı bu etkilenmeyi bize göstermektedir. Romanda Zeno'nun sigara bağımlılığını, babasıyla olan problemlerini, sevdiği kadın Ada yerine, reddedildiği için onun kardeşi Augusta'yla evlenişini, pek başarılı geçmeyen ticari hayatını onun ağzından okuruz. Fakat anlatıcımız Zeno bir psikiyatri hastası olup güvenilmez anlatıcıdır. Kurmaca gereği psikanaliz tedavisini yarıda bıraktığı için psikiyatristi onun notlarını yayımlar. Bunlar aslında karakterin hayatının belirli dönemlerini anlattığı notlarıdır. Bundandır ki metin aslında Zeno'nun içini dökmesidir. Fakat sadece romanda tek bakış açısıyla anlatım yapıldığından bizlere aktarılanın kurmaca içinde ne kadar doğru olduğunu bilemiyoruz.