ahengerselman
Kitapkurdu
"Özetle söylemek gerekirse, Cem'u'l-Cem makamı, varlığında tüm makāmları toplamıştır. Bu makāmdaki kişinin dışı her ne kadar beşerî gözükse de içi tamamen Hakikat-i Muhammediyye ile bezenmiş/süslenmiştir. Aynı zamanda bu makām bir irşâd makāmıdır ve Muhammedî ahlâkın rahmet ve merhametle topluma yansıtıldığı bir mertebedir. Hz. Peygamber'in bu mertebedeki adı ise "Mustafa"dır. Bu makamı yaşayanlar her mertebenin hakkını vererek yaşarlar ve karşılarına çıkan insanlara onların akılları ve yetenekleri düzeyinde hitap ederek konuşurlar. Böyle bir kişiye erişenler veya böyle bir kişinin bu yönünü keşfedenler şunu çok iyi bilmelidir ki, önlerine çıkmış olan bu fırsat kemâle ermeleri için ha-yatlarının en büyük fırsatıdır"