Murat GÖKÇEK
Bilge
Nobel ödüllü José Saramago'nun, 25 yaşındayken kaleme aldığı ilk romanı. Onlarca kitabını okuduğum ve aşina olduğum klasik Saramago'yu bulamasam da, genç bir yazarın ilk romanına göre oldukça profesyonel yazılmış bir eser. Kocası bir hastalık sonucu ölen ve iki çocuğuyla dul kalan Maria Leonor'un kocasından kalan çiftliğin tüm işlerini eline almasıyla başlayan bir hikaye. Ve bence romandaki asıl karakter hizmetçi Benedita. O sadece Maria Leonor'a hizmet eden bir hizmetçi değil, Maria'nın geleneksel tarafı. Yazar bence Benedita'nın kişiliğinde gelenekselliğin ve ahlakın, arzular karşısındaki acı ve sert tavrını kişiselleştirmiş. Hizmetçi Benedita güçlü bir karakter ve toplumun geleneksel baskısal yansıması veya belki de yaptıkları evlenememiş olmasının getirdiği ahlaksal bir kıskançlık. Okuyucu buna karar verecek. Lakin kitabın sonundaki Dr.Viegas'ın ölümü alt metinde neler ifade ediyor, yazar neyi gizli anlam olarak yerleştiriyor buda yine okuyucuya kalıyor.