zafer saraç
Hezarfen
Zamanın insana en büyük hediye olduğu fikri gibi en büyük ceza olduğu da söylenebilir. Hesap edilen olası bütün acılardan daha fazlasını içeren bir şey varsa o da ayrılık ve gurbettir. Zaman su misali akmasına karşın hiçbir hatıra parçacığı zamanın nehrinde kaybolmaz. Bedenin çöktüğü an da bile zihin geçmişin anılarını bir bir dökmeye muktedirdir. Afrika'dan Avrupa'ya uzanan çetrefilli etnik mevzularla kendisini gösteren bu eserde Gurnah Batı'ya ılımlı fakat gerçek yüzünü ihmal etmeksizin bakar. Belki de etnik uzlaşı için dilini sivriltmeden muhatabını rahatsız etmeden anlatısını şekillendirir. Ama öteki olmanın sorunları Gurnah'ın bahsettiklerinden fazlasıdır. Bu manada etnik hesaplaşmadan ziyade geçmişini karşısına alan karakterlerin yürek burkan hikayeleri ön plandadır.