Rayihadan
Üstat
Yıllar önce S. İleri’den duymuştum bu romanı. Neden yeniden basılmıyor serzenişini… O kadar iyi anladım ki şimdi… Başkahraman şüphesiz Kadıköyü ki eser bu yönüyle de cazip ve nadir. Türlü türlü hâllere, geliş gidişlere, değişimlere şahit Kadıköyü. Roman serüvenimizin erken bir döneminde bir edibenin İstanbul’un bir semtine/sosyal hayatına ayna tutuşu hayranlık uyandırıyor. Ayna tuttuğu zümre/yedi genç ise değişim rüzgârına semt gibi hayli açık. Bocalayışları da bu yüzden ya. Eserin, bireyi ele alışı bir yana anlatım teknikleri, derinliği, kısaca edebî yönü dönemi için gerçekten dikkate değer. Yazarın Almanya’daki eğitim sürecinin de katkısı belki. Öte yandan içli kadın ruhu, gençlik aşkları... Tanzimat sonrası buhranımızın bütün izleri. Ya o kına gecesi, ne canlı... Bir yanda ince saz, bir yanda cazbant, bir odada namaza durmuş teyzeler, diğerinde poker karesi ve iki dünya arasında kalmış nice nice kimseler… Ruhu şad olsun edibemizin.