Murat Ç.
Kitapkurdu
Babil'in sarayları, Doğu'nun egzotik manzaraları, soylu krallar, "bilge" rahipler... Hepsi arka plan. Voltaire yine iyi bildiği şeyi yapıyor: bize bizi gösteriyor. Dönemi düşününce Voltaire'in kitaplarını nasıl yayımladığını merak edip araştırdım. Kitabın sonunda "1768 Baskısının Sonu" diye bir ek var, orada kitaplarına uygulanan sansürü sert bir dille eleştiriyor. Ve evet, kitapları sınır dışında basılıyor, kaçak yolla Fransa'ya giriyor. Voltaire, Cenevre sınırına yakın yaşıyormuş. Sınırdan el yazmalarını Cenevreli Cramer kardeşlere gönderiyor, kitap orada basılıyor, basım yerine de farklı ülkeler yazılıyor. Şarap fıçılarının içerisinde bile ülkeye sokulduğu olmuş. Robert Danton'un çalışmalarında bu konular detaylıca işleniyor. Çeviri Hasan Fehmi Nemli'ye ait, beğendim. Ayrıca dipnot detayları iyi düşünülmüş. Hem masal hem polemik. Asıl hedef, kendi çağının tutarsızlıkları. En az Candide kadar iyi bir kitap.