Atabəy
Bilge
"Bu yüzden, dik durmasına karşın tek tarafı, bedeninin bir parçası koparılmış; iç organları dökülmüş, kolu kesilmiş, gözü çıkarılmış gibi bükük duruyordu. Ama o, yine de sapasağlam ayakta kalmıştı". Kitapta Hacı Murat'ın hikayesi en başından beri verilmişti. Bir ikilemin ötesinde, kendi içindeki savaş, düşmanla savaştığından daha acımasız, yorucu ve bitmez olmuştu. Yanlış karar veren eski dostuna mı dönecek, düşman saydığı insanlarla bir olup, ailesi olmadan şöhretle mi yaşayacak, ya da canı pahasına ailesini kurtarıp diğer ikisini sonra mı düşünecekti... "Vahşi", "Acımasız Dağlı" gibi damgalar vuran düşmanları, onu tanıyınca ne kadar cana yakın ve iradeli olduğunu anlamıştı. Gerçekten daha çok efsanelerde yaşatılan Hacı Murat'ın hikayesi, en gerçekci bir şekilde Lev Tolstoy tarafından biz sayın okuyuculara sunulmuştur.