Fransız Belgelerine Göre Mithat Paşa'nın Sonu
Fransız Belgelerine Göre Mithat Paşa'nın Sonu Ürüne Git
Kadir Türkyilmaz
Kaşif
19. yüzyıl Osmanlı Devleti’nde reformları ve anayasal yönetim fikrinin öncülüğüyle tanınan Mithat Paşa, özellikle Tuna Valiliği dönemindeki modernleşme çalışmaları ve 1876 Anayasası’nın hazırlanmasındaki rolüyle öne çıkan bir devlet adamıdır. Eser, Mithat Paşa’nın II. Abdülhamid ile yaşadığı siyasi mücadeleyi ve bu süreçte yaşadığı tasfiyeyi belgelerle ele alır. Suriye Valiliği’nde yeterli destek bulamaması ve reformlarını hayata geçirememesi ayrıntılı şekilde anlatılır. Ayrıca 1876 sonrası gelişmeler, Abdülaziz’in ölümüyle ilgili soruşturmanın yıllar sonra açılması, İzmir Valiliği sırasında Fransız Konsolosluğu’na sığınması ve Osmanlı’ya iadesi gibi olaylar ile aynı dönemde Tunus’un Fransa’ya bırakılma sürecinin Abdülhamid dönemi politikalarıyla ilişkisi de belgeler ışığında değerlendirilir. Eser güçlü bir arşiv çalışması olmakla birlikte, bazı dipnotlarda Fransızca ifadelerin doğrudan kullanılması okuma akıcılığını zaman zaman zorlaştırmaktadır.