"Bir akşam çocuk okuldan eve dönüş yolunda annesine sordu: 'babam kim?' Annesi herkesin, çocukların bile gerçeği bilmeye hakkı olduğunu düşündü. Dolayısıyla büyük bir dürüstlükle cevap verdi: 'benim.'"
Yarı Fransız-yarı Şilili genç yazar Miguel Bonnefoy'un bir ailenin 150 yıllık geçmişi üzerinden aslında Şili'nin tarihini anlattığı romanı Miras beni şaşırttı zira uzun zamandır Latin Amerikalı genç yazarların büyülü gerçekçilikten uzak durduğunu, hatta üzerlerine giydirilen bu gömlekten biraz sıkılıp başka türlerde eserler vermeye çabaladıklarını biliyoruz. Oysaki Miras düpedüz bir büyülü gerçekçi roman, hatta gerek bir ailenin öyküsünü kuşak kuşak anlatışı, gerekse de bunu yapış biçiminde tercih ettiği dil ile epeyce Yüzyıllık Yalnızlık'ı andırıyor.
Fransa'dan California'ya gitmek için yola çıkıp kendini Şili'de bulan büyük dedenin öyküsüyle başlıyor anlatı ve Pinochet darbesinden sonra işkence görüp ülkeden kaçmak zorunda kalan son kuşak temsilcisine dek uzanıyor.
Kitabı okurken kesinlikle keyif aldım, özlediğim bir tadı buldum, kendimi edebi açıdan tanıdık bir yerde hissettim. Yazarın üslubu nefis, yer yer epey masalsı. Bireysel bir öykünün arka planına kanlı siyasi tarihi oturtmayı da gayet iyi becermiş ki zaten malumunuz bu iş iyi büyülü gerçekçiliğin alamet-i farikalarındandır.
Ancak... Bir şey eksik sanki, bilemiyorum. Kitabın başındaki karakterler nefis çizilmişti (özellikle aynı küvette yıkanan Lazare ve Therese'nin birbirlerine aşkları müthiş hoştu) ancak ilerledikçe zayıflıyor bence metin. Olaylara odaklanır oluyor yazar ve anlattığı karakterler gitgide daha tek boyutlu hale geliyor, hatta sanki o olayı aktarmak için metne eklenmişler gibi bir his yaratıyor insanda. Örneğin ailenin son kuşak temsilcisi Ilario Da'nın nasıl biri olduğuna dair çok az fikrim var - gördüğü işkenceleri anımsayacağım şüphesiz ama karakterin kendisine dair pek az şey kaldı bana.
Neyse, sonuçta akıp giden, okuması lezzetli bir kitap Miras ama bu bahsettiğim problemin kitabın değerinden ve insanda iz bırakma gücünden çok şey eksilttiği kanaatindeyim naçizane.