kurmaca ve hakikat arasındaki ilişkiye dair sorular...
"Çoğu zaman yaşamanın bir taş-kağıt-makas oyununa benzediğini düşünürüm: kader umudu alteder, umut cehaleti ve cehalet de kaderi. Ya da zihnimi meşgul eden haliyle: Kaderciler umutluları, umutlular cahilleri ve cahiller de kadercileri cezbeder."
Yiyun Li imzalı Kazkafanın Kitabı epeyce kafamı karıştırdı. Sevmedim diyemem ama sevdim demekte de zorlanıyorum. Adını koyamadığım bir şey var bu kitapla bağ kurmamı engelleyen... Ne o, bilemiyorum hala.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Fransa kırsalındayız; Fabienne ve Agnes isimli iki küçük kızın öyküsünü okuyoruz. Savaş sonrası yaşanan kıtlık, dönemin kadını ikinci sıraya koyan yaklaşımı, yoksulluk ve taşranın dinamikleri nedeniyle aslında görülmeyen, önemsenmeyen iki kız onlar. Birinin ailesi yok gibi, diğerininkiyse kendi büyük dertlerine gömülmüş durumda. Bu iki hayalet kız, birbirlerinin dostluğunda buluyorlar teselliyi ve kendilerine yeni bir dünya kuruyorlar. Beraber yazdıkları bir kitabı Agnes'in adıyla yayımlatıyorlar ve olaylar gelişiyor, özetle hikâye böyle.
Fabienne müthiş yazılmış bir karakter. Ürkekliğini, küskünlüğünü altına sakladığı öfke ve müdanasızlığı çok iyi anlatmış yazar. Bu ikilinin hiç öyle toz pembe olmayan arkadaşlığını, aralarındaki hiyerarşiyi (zira bu dönem arkadaşlıklarında bence hep bir iktidar ilişkisi vardır), ikisinin de adını koyamadığı ama ortalarında öylece duran cinsel çekimi ilmek ilmek işleyerek aktarıyor.
Keza kurmaca ve hakikat arasındaki ilişkiye dair de çok doğru sorular soruyor. Kendi hakikatleriyle ancak kurmacayla baş edebilen bu iki çocuk, kurmacaları hakikate dönüşünce beklemedikleri biçimde savruluyorlar. Doğuştan kurmacaya yatkın doğan insan soyunun zaman içinde bu yetisini nasıl yitirdiğine dair de düşünmek gerekiyor sanki?
Tüm bunlara rağmen... Bir biçimde akmadı kitap. Başı ve sonu çok daha güçlü, ancak İngiltere'de geçen gelişme kısımları çok tahmin edilebilir ve yavandı, bir de anlatıcımız olmasına rağmen Agnes'le bir türlü ilişkilenemedim, Fabienne karakterinin gücü yanında çok silik çizilmiş gibi geldi, bağ kuramadım.
Böyle. Sevenleri affetsin ancak beklentimin altında kaldı, maalesef.
