çok lezzetli, çok besleyici, epey kafa karıştırıcı ve aynı anda ufuk açıcı bir kitap bu...
"Her şey, dünyada, bir kitaba varmak için vardır" demiş Mallarmé, bu kitaptan öğrendim.
Italo Calvino'nun ölümünden bir sene kadar evvel Harvard Üniversitesi'nde verdiği bir dizi konferansın metinlerini içeren Amerika Dersleri, Calvino'nun bazı kitaplarının sırlarını barındıran, bence yazarın düşünme ve yazma biçimini daha iyi anlamak için muazzam bir anahtar sunan bir küçük kitap. Kısacık olmalarına rağmen oldukça yoğun ve felsefî denemeler bunlar, okurken epey odaklanmayı gerektiriyor.
Konuşmaların metinlerini ölümünden önce düzenleme şansı olmamış Calvino'nun, o nedenle bu kitaba kendisi olsa ne isim seçerdi bilemiyoruz. Ama eşi Esther Calvino'nun seçtiği ismin alt başlığı "Gelecek Binyıl İçin Altı Öneri" olmuş. Yeni milenyuma adım atmamıza 15 sene kala Calvino edebiyata ve kurtarmamız / taşımamız gereken bazı şeylere dair akıl yürütüyor. Listesi şöyle: hafiflik, hızlılık, kesinlik, görünürlük, ve çokluk. Bu kavramlar çerçevesinde hem kendi eserlerini, hem de başka yazarların eserlerini inceliyor. Dante, Cervantes, Proust, Dickens, Conrad, Balzac, Mann, Flaubert, Joyce, Pessoa, Kundera, Dostoyevski, Musil, Perec ve elbette ki Borges gibi tanıdık isimler var kitapta.
Tanıdığım yazarların okuduğum eserlerine dair Calvino'nun düşüncelerini okumanın hazzı bir yanda, kütüphanemde bekleyen ancak henüz girişemediğim eserlere dair beni heyecanlandıran analizler okumak ve yeni yazarlarla tanışmak bir diğer yanda. Çok lezzetli, çok besleyici, epey kafa karıştırıcı ve aynı anda ufuk açıcı bir kitap bu. Özellikle yazmayı deneyen herkesin okuması gerekir diye düşünüyorum.
Ancak tadına varabilmek için en azından Calvino'nun bazı kült kitaplarını okumuş olmak lazım. Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, Palomar, Kozmokomik Öyküler ve Görünmez Kentler'e başka türlü bakmanın ipuçları var içinde, Calvino'yu bu çok sevdiğim eserleri yazmaya götüren itkileri onun ağzından dinlemek muhteşem oldu.
Her okurun seveceği bir kitap değil ama yazmanın dinamiklerine, kitaplar arasındaki çıplak gözle görünmeyen örtülü kavramsal bağlara, edebiyat denizinde yüzerken kaçırdığımız izleklere dair kendinizi zorlamak isterseniz - buyrunuz.
