Yitik Ufuklar

Eylül Görmüş

13.05.2026

Yitik Ufuklar

James Hilton’ın 1937 ve 1973’te olmak üzere iki kere sinemaya da uyarlanan kült romanı Yitik Ufuklar’ı seneler evvel okumuş, hakkında yazmamıştım, yeniden okudum, yazıyorum şimdi. İki büyük savaş arasındaki dönemdeyiz, iç savaşın patlaması üzerine Çin’i terk etmeye çalışan İngiliz ve Amerikalılardan oluşan dört kişilik bir grubun kendini Tibet’teki Şangri-La Manastırı’nda bulmasıyla gelişen gizemli olayları okuyoruz. Romanın ne derece kült olduğunu şöyle anlatayım: Hilton’ın yarattığı Şangri-La öyle ikonik bir imgeye dönüşüyor ki, Çin’in Yunnan bölgesindeki Zhongdian şehri 2001 yılında adını değiştiriyor ve Şangri-La yapıyor. Edebiyatın hakikati büktüğü o bayıldığım anlardan birinin vuku bulmasına sebebiyet vermiş bir kitap yani mevzubahis. Bu kitabı yine okurken yaşadığım duygu çok tanıdıktı: çocukluğumda yorganın altında annemden gizli macera romanları okurkenki heyecanımın aynısı. İnsanı hayal kurmaya çağıran o metinlerden biri bu, bir yandan da dünyaya dair bildiklerini sorgulatan bir metin tabii. Baş kahramanımız bu dört yolcudan biri olan İngiliz diplomat Conway. Manastırda kalıp oradaki keşişlerle ve nihayetinde başlarındaki Yüce Lama’yla ilişkilendikçe büyük bir aydınlanma yaşıyor. Manastırdakilerin temel felsefesi olan “ılımlılık” meselesini uzun uzun anlatıyor Hilton - bizim gibi “daha fazlasını iste” çağında yaşayan modern insanların kavramakta güçlük çekeceği bir perspektif bu. Ilımlı olma konusunda bile ılımlı olmaya çalışan, aşırıya kaçmayan bir yaşam felsefesiyle yaşayan bir grup insanın içinde, savaştan çıkmış, insanın en acımasız yüzünü görmüş Conway’in yaşadığı (veya yaşayamadığı) dönüşüme tanıklık ediyoruz. Şu cümle sanırım keşişlerin dünya görüşünü çok iyi özetliyor: “Bizler kusursuz yönetmek için yönetmekte aşırıya kaçmamak gerektiğine inanırız.” Tüm dünyanın gitgide daha kontrolcü ve otoriter olmaya başladığı bir dönemde bunu okumak pek acıklı oldu açıkçası. Bu arada kitabı 1933’te yazmış olan Hilton’ın yaklaşmakta olan yeni büyük savaşı da ne kadar isabetli şekilde sezdiğini de eklemem lazım. Kendini büyük bir merakla okutan leziz bir roman Yitik Ufuklar. Arz ederim. Gizle Devamını Göster

Sepetim

Paylaş