Of of of, bu nedir ya böyle? Arjantinli yazar Mariana Enriquez'in tekinsiz öykülerini seveceğimi biliyordum ama açıkçası bu kadarını beklemiyordum. Hatta arka kapakta yazan "Enriquez, öyküleriyle Julio Cortazar ve Roberto Bolaño gibi isimlerle birlikte anılmaya aday" cümlesini okuyunca "yav yok artık, abartmayın" demiştim. Ne kast edildiğini kitabı okuyunca öyle iyi anladım ki.
Cortazar'ın tuhaflıkları normalleştiren mesafeli tavrı ve Bolano'nun eserlerine sinmiş şiddet - işte Enriquez'inki tam bu ikisinin harmanı. Şiddet dedim, tüyler ürperten bir şiddet diye düzeltmeli belki - sahiden zaman zaman okuru ciddi biçimde zorlayan bir şiddet düzeyinden bahsediyorum. Ve fakat bir yandan da insan elinden bırakamıyor kitabı, tuhaf biçimde tamamen ele geçiriyor sizi.
Kitaptaki şiddet, sansasyon olsun diye ortalığa bırakılmış bir şiddet değil. Arjantin'in çok çektiği erkek şiddeti, askeri diktatörlük dönemlerinin korkunç pratikleri, yoksulluğun, yolsuzluğun, sosyal adaletsizliğin doğurduğu şiddet... Hepsi var kitapta. Aslında toplumun içine işlemiş, her tarafına sinmiş, var olmaya devam etmek için kafamızı çevirdiğimiz, görmemeye çalıştığımız binbir farklı şiddet biçimini gözümüze sokuyor yazar. Dolayısıyla evet, müthiş rahatsız edici, müthiş tekinsiz.
Zaman zaman gerçeküstü unsurlar da barındıran öyküler bir yanlarıyla o kadar gerçekler ki, yumruk yemiş gibi kalıyor insan. Zira nasıl, nasıl, nasıl güçlüler.
Bu kitabı bu biçimiyle ancak bir kadın yazabilirdi diye düşünüyorum. Kitaptaki öykülerin tamamında şu veya bu biçimde kadınların başrolde olması tesadüf değil şüphesiz: o her yere sinmiş şiddeti en çok kadınlar iliklerinde hissediyor çünkü. Bizden kilometrelerce ötedeki Arjantin'de de, maalesef bizim coğrafyamızda da.
Kitaba ismini veren son öykü "Yangında Kaybettiklerimiz" özellikle, tek kelimeyle kusursuzdu. İyi öykü nasıl olmalı sorusunun cevabı gibi bir metin kendisi, vuruldum resmen.
Çağdaş Arjantin edebiyatının kadın yazarları beni müthiş etkilemeye devam ediyor. Samanta Schweblin, Ariana Harwicz ve Dolores Reyes gibi isimlerin ardından Mariana Enriquez ile de sonunda tanıştığım için çok mutluyum.
LÜTFEN okuyun bu kitabı, lütfen.
