Eylül Görmüş
Kitapkurdu
Don Isidro Parodi'ye Altı Bilmece
Öncelikle; ortaya çıkan şeyin niteliğinden bağımsız -oraya geleceğim aşağıda- Borges ve Casares'in bir araya gelip bu absürt şeyi yazarken ne kadar eğlendiklerini düşünmek çok güzel. Arjantin edebiyatının iki büyük isminin beraberce ve Honorio Bustos Domecq mahlasıyla yazdıkları kitapların ilki Don Isidro Parodi’ye Altı Bilmece. Bu oyuncaklı kitabı yazarken de, Domecq'i yaratırken de çok eğlenmişler besbelli. Üşenmeyip Domecq için bir hayat öyküsü ve külliyat da yaratmışlar (Fernando Pessoa bunu beğendi), hatta kitap epeyce inandırıcı gözüken bir uydurma takdim yazısı ile başlıyor. Kitabın adındaki Don Isidro Parodi eski bir berber, haksız yere yirmi sene hapse mahkûm edilmiş ve hapishaneden dedektiflik yapıyor. Kitaptaki 6 bölümün her birinde birinin kendisini hücresinde ziyaret edip gizemli bir olay anlatışını ve Parodi'nin sırf dinlediği hikâyelerdeki detayları yakalayarak bu gizemli cinayet, intihar ve hırsızlıkları açıklığa kavuşturmasını okuyoruz. Bir tür polisiye diyebiliriz romana ama tabii alıştığımız polisiyelerden epey farklı. Ayrı ayrı çok sevdiğim Borges ve Casares bir araya gelince ortaya çıkan şey, tuhaf ki ikisinin ayrı ayrı yazdıkları kadar güçlü değil maalesef, bir voltran oluşmamış yani. Borges'in öykülerindeki akışkanlık yahut Casares'in kusursuz romanı Morel'in Buluşu'ndaki dahiyane numaraları arıyor insan ancak o kudrette bir metin değil bu. Belki üzerinde fazla mı çalışmışlar diye düşünüyor insan? Sanki bilmeceler çok iyi, cevaplar çok şaşırtıcı olsun diye fazla uğraşmışlar ve ortaya çıkan şey biraz zorlama olmuş gibi geldi bana. Ben Borges külliyatını tamamlama yoluna baş koyduğum için okudum elbette ama şart mıdır, bence değildir.