Serpil Özdamar
Kitapkurdu
Samed Behrengi Küçük Kara Balık’ta alegori yoluyla bireyin sorgulama hakkını, otoriteye karşı direnişi ve özgürlük uğruna ölümü göze almayı anlatır. Etkileyici noktalar: • Dere = Sistem: Küçük dere, güvenli ama sınırlı. Balıkların çoğu dışarıyı merak etmez. “Bize yetiyor” der. Konformizm eleştirisi. • Yaşlı Balıklar = Gelenek: “Bizden öncekiler de burada yaşadı” savunması. Sorgulamadan kabul edilen kader. • Deniz = Özgürlük: Tehlike var ama keşif de var. Bilgi de var. Kara Balık korkuya rağmen yüzüyor. • Pelikan + Testere Balığı: Sistemin bekçileri. Biri yutarak, diğeri keserek yok ediyor. Ama Kara Balık bıçağıyla keseyi yırtıyor. Bilgi = bıçak. • Ölüm: Kara Balık ölüyor mu yaşıyor mu belirsiz. Ama fikir ölmez. Onu gören minik balıklar artık aynı derede duramaz. Behrengi 1968’de Aras Nehri’nde boğuldu. 29 yaşındaydı. Devlet “kaza” dedi, halk “öldürüldü” dedi. Tıpkı Kara Balık gibi. Yazarıyla özdeşleşen kitap. Bu yüzden masal değil, vasiyet.