Osmanlı ve İran'da Mezhep ve Devlet

Taha Akyol

DOĞAN KİTAP

Ürüne Git

peksimett

15.04.2013

Osmanlı ve İran ilişkiler Şah İsmailin anadoluyu zapt etme halkı şiileştirme planlarından dolayı tarih boyu sorunlu olmuştur. Azerbaycanlılar Safevi devletini Şah İsmaili putlaştırarak Azerbaycan devleti olduğunu ifade ederler. bununla da kalmaz Yavuz'un farsça Şah İsmailin türlçe şiir yazdığını ifade ederler. halbuki bu kitapta belirtildiği gibi osmanlıda resmi dil türkçe iken safevi devletinde farsça idi. iranda köklü pers bürokrasisi hakimdi. Şah İsmailin veziriazamları genelde fars idi. İranda saray halkı türkçe konuşmasına rağmen fars kültürü ve dili hakimdi. yine kitapta ifade edildiği türkmenler yönetime katılmak için isyan etmişlerdir ve Şah Abbas döneminde birçok türkmen katledilmişdir. Yavuz'u alevi düşamanı olarak gösterenler Şah İsmailin sünni düşmanlığından iranı nasıl şiileştirdiğinden ve 'ben bu yola baş koydum ya herkes şii olacak ya da kılıçtan geçirilecek' dediğini söylemezler. iran ile osmanlı tamamen farklıdır. bu farklılığın temeli mezhep farklılığına ve türk fars kültürünün ayrılığına dayanmaktadır. SAFEVİ devletinin devlet yapısı fars geleneğinden geliyordu ve bürokrasisi genelde farslardan oluşuyordu. farslar eğitimli tabakaydı. bugün iranda 35 milyon türl olmasına rağmen türkçenin devlet kademesinde bir etkisinin olammasının nedeni Safevi ve Kaçar hanedanlarının fars bürokrasisine fars kültürüne teslim olamasındandır. sünnilikte ruhban sınıfı yoktur ancak şiilikte ruhban sınıfı vardır. zekatı hakları olmadığı halde din adamları alır ve imamların vekili olduklarını iddia ederler onlara itaat etmeyenleri imamlara itaat etmediklerini ifade edirler. sonuç olarak türkiye asla iran gibi olamaz. çünkü teokrasi ruhban sınıfının yönetimine dayalıdır ve sünnilikte ruhban sınıfı yoktur. Gizle Devamını Göster

Sepetim

Paylaş