dicto
İlk yayınlandığında sansüre uğrayan 80 sayfanın sovyet rejimini eleştirdiği kısımlar olduğunu söylemek gereksiz belki ama kitapta italik harflerle yazılan bölümleri pas geçip okumayı denerseniz, romanın güzelliğinden ne kadar çok şey kaybettiğini anlarsınız. Yazar hayatı boyunca uğradığını iddia ettiği haksızlıkları da romana bir nakış gibi işlemiştir. Edebiyat dünyasından nasıl dışlandığını görürsünüz romanda ister istemez. İnsanı büyülü bir dünyaya çeken, bir çırpıda okuyup bitirmek için acele acele okunan kitaplardan. Ayrıca şeytana sempati duymaya bile sebebiyet verecek bir woland karakteri yaratmıştır ki sormayın gitsin :) Herkesin mutlaka okuması gereken bir baş yapıt...