Bu eser, İslam inanç esaslarını klasik kelamî çerçevenin ötesine taşıyarak Müslüman filozofların metafizik yorumları ekseninde yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, İslam akaidinin tarih boyunca hangi ontolojik ve metafizik temeller üzerinde yorumlandığı ve bu yorumların günümüz insanına ne tür düşünsel imkânlar sunduğudur. Eserde iman esasları yalnızca dinî kabuller olarak değil, aynı zamanda varlık, bilgi ve anlam sorunlarıyla ilişkili metafizik ilkeler olarak ele alınmaktadır. Araştırmada Kitabî/Kur’anî ilkelerin temelinde, Farabî, İbn Sînâ ve Gazzâlî gibi düşünürlerin görüşlerinden hareketle Allah, melekler, kitaplar, peygamberler, ahiret ve kader gibi iman esaslarının felsefî temelleri incelenmektedir. Özellikle Allah’ın birliği, tekliği ve aşkınlığı meseleleri zorunlu varlık, birlik, hadiyet ve sebep-sonuç ilişkileri özelinde değerlendirilmekte; kelam, tasavvuf ve felsefe gelenekleri mukayeseli olarak analiz edilmektedir. Eserin ikinci kısmında ise İslam metafiziğinin tarih boyunca ortaya çıkardığı medeniyet tecrübesi, ahlak anlayışı, bilgi üretimi ve toplumsal kurumlar üzerindeki etkileri incelenmektedir. Böylece metafizik ilkelerin yalnızca teorik değil, aynı zamanda pratik ve medeniyet kurucu sonuçlar doğurduğu ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, İslam akaidini durağan ve tarih dışı bir inanç sistemi olarak değil, sürekli yorumlanabilen ve insanlığın güncel sorunlarına cevap verebilecek dinamik bir metafizik çerçeve olarak değerlendirmektedir. Bu yönüyle eser, çağdaş İslam düşüncesinde akaid, felsefe ve medeniyet ilişkilerine yönelik önemli katkılar sunmaktadır.
