E-Dergi

Çok enteresan bambaşka bir yazar okuyor gibiydim. Semerkant, Doğu'nun Limanları ve Uzaktan Aşk kitaplarından sonra şarktan sıyrılıp, geçmişten sıyrılıp, güvenli limanlarından sıyrılıp, Amerika ve batı merkezli, geleceğe dönük, distopik bir zamandan bahsediyor. Konfor alanının epey dışında bir işe imza attığı için kutlamak lazım aslında. Ki normalde distopik kitapları da Maalouf okumayı da seven bir okurumdur. Benim beklentim mi farklıydı nedir anlamadığım bir yavanlık vardı. Çarpılarak ve duygu yoğunluğu ile okuduğum Maalouf nerede bu kitap nerede... Aslında konu itibariyle nefis bir fikir var; bir adada yaşayan Alec, radyosunun ve iletişim araçlarının çalışmamasıyla şaşırır ve yaşam olan en yakın adaya giderek nedenini araştırmaya başlar. Aslında bunun bir nükleer saldırı olduğunu düşünüyor olsa da, işler bir parça farklıdır... En özet haliyle bu şekilde anlatırım. Potansiyelli keyifli bir konu ama olmamış. Dağınık biraz evet, en iyi bu şekilde ifade ederim.

Orhan Veli'nin alışıldık çerçevenin, o konfor alanının dışına çıkma çabasına çok büyük saygı duyuyorum. Şiirin kafiyeli dörtlü bir kalıbı vardır ya eline almış balyozu küüüt diye indirip dağıtmış ya dizeleri kafiyeleri, sonra da oturmuş deniz kenarına yakmış sigarasını keyfine bakmış gibi geldi okurken. Kitabın başında Garip akımını açıklarken bu durumu "otomatizm fikrine bağlanışın yersiz olduğu" şeklinde anlatıyor. Gel de saygı duyma şimdi bu isyan bayrağına! Not aldığım şiirleri; Dağ Başı, Davet, Giderayak, Ölüme Yakın ve elbette Ayrılış oldu. Güzel Havalar zaten Orhan Veli'nin imzası gibi, onu saymıyorum bile. Hepsinin içinde favorimse Giderayak. Çarpılarak okuduğumu itiraf etmeliyim.

İnsanlar olarak ne kadar güçlü hayal güçlerimiz olsa da, nasıl şahane kalemler olsak da, neler yazabilirsek yazalım, hala en sağlam hikayeler Tanrı'dan çıkıyor. Şu kitapta yazanlar kurgu da olsa gerçek kaynaklı olmasa, bir insanın zihninden peyda olsa, yok artık der ve fantastik/ütopik türe sokar geçeriz. Ama bu kitapta yazanlar gerçek, gerçekten yaşanmış, üzerinden geçen yaklaşık 80 yıla rağmen halen izleri görülebilecek kadar büyük bir vahşet içermiş. Kitapla ilgili kısa bir özet geçeyim; Nazi Almanya'sında Yahudilerin toplandığı bir kamp. Genç bir kız yasaklara rağmen eldeki kırık dökük birkaç kitaptan sorumlu oluyor ve bu görevi hayatının anlamı olarak görmeye başlıyor.

Yine kuş gibi bir kitapla karşınızdayım. Kendisi keyifli, okuması kolay, tek nefeste bitiyor, Zweig imzası taşıyor, görece ekonomik. E daha ne olsun? Size, bana, kitap seven herkese de okuması kalıyor. Kitapta üç uzun hikaye, yani üç novella mevcut. İlki kitaba ismini veren Sahaf Mendel'in hikayesi, sonunu benzetmesin, nefis bir insan kendisi. Okurken ben de böyle olurum inşallah dedim durdum, sonuna kadar elbette. Sonu bir parça üzdü. İkinci hikaye Görülmeyen Koleksiyon. Bir sanat koleksiyoncusunun görme yetisini kaybetmesi üzerine bir hikaye. Kısacık fakat epey çarpıcıydı. Son hikaye ise Unutulmayacak Bir İnsan. Anton karakteri ile can bulan bu hikaye paylaşmanın kıymetini hepimize anlatmak için kaleme alınmış adeta. Yaşadığı dönemin karanlığının üzerine Stefan'ın hayatına son verdiğini de ekleyince bu karanlık dünyadan bu kadar ışıklı fikirler nasıl çıkmış, her seferinde yeniden şaşırıp hayranlık duyuyorum.

Mustafa Kemal'in özellikle son 15-20 senesinde yanında olan isimlerden bir tanesi Falih Rıfkı Atay. Ve diğer birçok yoldaşı gibi o da Atatürk'e kendi penceresinden bakmayı, anılarını kaleme almayı ihmal etmemiş. Sofrasına oturan, fikirlerinin çıkmasına şahitlik edebilen, aynı havayı soluyan isimlerden birisi olarak çok da bilinmeyen detaylara vakıf olması kitabın yazarını, Mustafa Kemal hakkında okuduğum diğer kitapların yazarlarından ayrı bir yere koyuyor elbette. Bilhassa kısa kısa anıların yer aldığı Anı ve Fıkralar bölümü gayet keyifliydi. Hastalığının ve ölümünün yer aldığı bölümde ise yine yüreğim dağlandı. Sonunu bildiğin bir olaya bu kadar üzülmenin bir sözlük karşılığı varsa, tarihi kitapları okurken yaşadığım hisleri işte o kelime anlatacaktır. Kitapla ilgili tek sıkıntım akıcı olmaması. Evet içinde daha önceden okumadığım, bilmediğim birçok anekdot ve bilgi var fakat anlatım gücünün biraz zayıf kaldığını itiraf etmek gerekiyor.