E-Dergi

Kitabın dili nefis bir kere. Hani ağır dille yazılmıştır, yorucu bir kitaptır falan düşünülmesin kesinlikle. Tam aksine gayet gündelik bir dille ve gündelik konulardan bahsedilmiş. Kitapta beni en çok çarpan bölüm Virgina Woolf ile ilgili olan kısım. Woolf'un kadınların haklarını, yaşama endişesini, kölelerin çocuklarından bile alt kademede toplumca görüldüklerini, oysa tek istediklerinin eşit şartlarda yaşamak ve "kendine ait bir oda" olduğunu anlattığı yerlerde bir kez daha kitaba gidip geldiğimi itiraf etmeliyim. Kitabın ilk 200 sayfasında kendi fikirlerinden bahsettikten sonra devamındaki kısımda sıklıkla Woolf gibi yazarlara ve yazıkları kitaplara atıfları var Botton'ın. Bu bölüm de epeyce kıymetliydi. Hiç okumadığım yazların kitapları hakkında küçük de olsa fikir sahibi oldum.

Birleştirilmiş üç kitaptan oluşuyor Monarşi. İlk kitapta imparator ve monarşinin gerekliliğinden; ikinci kitapta monarşinin var oluşuyla yaşanacak refahtan; üçüncü kitapta ise imparatorun sahip olduğu yönetme erkini tanrıdan mı yoksa kiliseden mi aldığından bahsediyor Dante. İmparatorluğu dönemin en güçlü devletlerinden birisi olan Roma İmparatorluğu üzerinden anlatıyor. Kendisi de İtalyan olduğundan bizzat o büyük imparatorluğun monarşisini birebir yaşamıştır. Bu da bizim baktığımız nokta ile farklı ve benzersiz bir perspektif sağlar şaire. Bir yönüyle de mantık felsefesi yaparak yer yer Aristo'ya da göz kırparak göndermelerde bulunur. Kitap aslında bir nevi monarşi propagandasıdır.

Akademik bir çalışmam için mültecilerle ilgili kaynak arayışına girmiştim. Eşelerken, eşelerken kendisi de bir Kıbrıs Türkü olan Vamık Volkan'ın Göçmenler ve Mülteciler kitabını aldım. Vamık Hoca, psikanalist ve işin daha çok psikolojik boyutuna eğilmiş. Zorunlu yer değiştirenlerle ilgili, zorunlu yer değiştirenlerin gittikleri ülkeyle ilgili, o ülkenin yerlileriyle ilgili kabulleniş veya reddedişleri açısıyla koymuş perspektifini kitaba. Kitaptan çalışmama ekleyebileceğim kavramsal bir yol bulamamış olmakla birlikte, bana yeni bir başlığı kaleme alabilecek fikri verdiğini itiraf etmem gerekiyor. Amacım yeni bir pencere açmaktı ufkumda bu kitabı alırken ve evet, o yeni pencere açıldı. Ben çalışmamı uluslararası ilişkiler üzerine yazacağım ama psikanaliz ile ilgileniyorsanız, hoşlanacağınızı ön görüyorum.

Psikolojimin bozulması şöyle çalıştı; gözlerimi açarken tedirgin oluyordum çünkü kitaptaki o büyük beyaz boşluğun içine düşüverecekmişim gibi hissediyordum. Bu korku yüzünden son birkaç gecedir üçten önce uyuyamadım mesela. İnsan durduk yere Nobel'den edebiyat ödülü almıyor demek ki. Kitabı halen okumamış olanlar varsa özetle şu; adamın biri trafikte kırmızı ışıkta beklerken aniden kör oluyor. Sonra o adamı muayene eden göz doktoru, adamın eşi, doktorun sekreteri falan derken körlük tüm dünyaya salgın bir hastalık gibi yayılıyor.

Kavramsal olarak da kurgusal olarak da kaynak açısından da tatmin edici bir kitaptı benim adıma. Balkanlaşma tabirine epey eğilmiş ve farklı açılardan da ifade etmiş tarihçi Todorova. Yalnızca Balkan halkları açısından değil, Avrupa, Türkiye yahut sınırların ötesindeki devletler açısından da irdelenmiş konu. Sanırım çizilen sınırlar yalnızca siyasetçilerin uydurması. Duygusal geçmişimiz Balkanlardaki halkların Yunanlılar dahil hiçbiriyle gırtlak gırtlağa gelmemize müsaade etmiyor, etmesin de... Dünya hepimizin ve hepimiz birbirimize muhtacız. Balkanlara ilişkin araştırma yapıyorsanız, ıskalamayın. Epey tatmin eder.