E-Dergi

Soğuk Savaş dönemi, ABD ile Rusya dünyayı iki kutba bölmüş fakat bölünen tek yer dünya değil. Almanya da dünya gibi doğu ve batı olarak ikiye bölünmüş durumda. Marquez, Güney Amerikalı bir gazeteci olarak işte bu bölünmüş Avrupa'yı boydan boya ve trenle geçiyor. Sırf bu fikir bile çarpılmama yetti. Bence kesinlikle okuyun.

Tek kişinin bir anlık hareketi, duruşu, karakteri, aldığı bir karar tüm insanlığı etkiler mi diye düşündüğümü hatırlıyorum kitabı alırken. Sonra arka kapağını çevirip "İstanbul'un fethi sırasında yetmiş geminin bir gecede vadilerden, tepelerden, bağlardan ve ormanlardan aşırılarak Haliç'e indirilmesi" ifadesini okuyunca İstanbul'un Fethi'nin bildiğimiz anlamda dünya tarihinde zaten birkaç seferden oluşan çağ açıp çağ kapatma sebeplerinden birisi olduğunu fark ettim. Yine arka kapakta "insan zaaf ve yetersizlikleriyle de her zaman geleceği belirleyen başlıca unsur olarak görünür" ifadesi var. Kitapta bunun örneği olarak ise Napolyon'un bir komutanının aldığı yanlış bir kararın tüm askeri başarılarını nasıl çöp ettiğinden bahsediyor. O gaflet anı olmasa, belki Napolyon'un ordusu yenilmez olarak kalmaya devam edecekmiş. Zweig Diyor ki "tarih tüm zamanların en büyük şairi ve gösteri sanatçısıdır".

Kısa kısa aforizmalardan oluştuğu ve nefis bir dili olduğu için akıp gidiyor. Livaneli'nin bugüne kadar yazdığı kitaplardan, makalelerden, köşe yazılarından Ozan Bilge ve Durmuş Cavlan tarafından seçilen cümlelerden oluşan kitapta 33 farklı kavram, İstanbul ve Mustafa Kemal'e dair fikirleri bulunuyor. Her fikrin başlık olarak atıldığı sayfada bir de Abidin Dino illüstrasyonu mevcut. Elbette bu da kitabın değerini artırıyor. Kalbime dokunan öyle çok söz vardı ki kitapta, eğer kitapların altını çizerek okuyan bir tip olsaydım muhtemelen her sayfada birden fazla satır çizili olurdu. Seçilen her sözün altına imzamı kalbimle atarım, öyle seviyor ve saygı duyuyorum.

Kitap bir eleştiri kitabı öncelikle. Bir diktatöre, kötü olmasına rağmen yöneten kişiye, onun fikirlerine destek olan kitleleri eleştiriyor. Küçük adam dediği bu kitleleri oluşturan bireyler. Bu bireyler hayata at gözlükleriyle bakıyor, kadınları metalaştırıyor ve bu sebeple yalnız kalıyor, ırkçılık yapıyor, gençleri baskılıyor ve çocukları sevmiyor. Yazar bunları eleştirirken altında yatan sebep ise kendisinin bir psikoloji eğitimi almış olması ve sık sık "seni tanıyorum, seni yaşadım" diye belirtmesi. Reich, toplumdan dışlanmış bir bilim insanı. Kitapta yaptığı her eleştiri surata tokat gibi iniyor ve kendinizi, içinde bulunduğunuz toplumu ve dünyayı sorgulamaya başlıyorsunuz ister istemez. Kitapta William Steig tarafından çizilen illüstrasyonlar mevcut ki küçük adamı da küçük kadını da epey iyi sergiliyor okura.

Homo Sapiens'in yazarı Harari'den 2050'ye kadar geçecek 30 seneye bir bakış olarak yazılmış. Neler yaşanabilir, bugün bizi geleceğe nasıl götürür, ne yapılırsa daha verimli bir gelecek olur gibi sorulara yanıt buluyoruz. Bunun dışında da çeşitli konulardaki fikirlerini okuyoruz yazarın. Din gibi, medeniyetler gibi, yaptığımız işler gibi, terör gibi, savaş gibi kavramların yazara göre ne anlam ifade ettiğini anlatıyor kitap. Belirli bir olay örgüsü içinde, birbirlerine bağlayarak bu kavramlarla 2050'ye bir yol haritası çiziyor Harari.