E-Dergi

Hiçbir ülke kayırılmamış, eleştirilecek ne varsa direkt eleştirilmiş.. Yani J. Williams gerçek bir gazeteci gibi yazmış.. Öyle sanıyorum ki etrafıyla ilgilenen, gözünü olur olmaza kapatamayan, “bana ne”ci zihniyetten uzak insanların çok severek okuyacakları bir kitap bu.. Ha, evde televizyon karşısına geçip kumandası ile zap yapıp seyrettiğini ertesi gün unutan, çocuğuna dünyanın halinden bahsetmekten aciz insanların ise mümkünse uzak durması gereken bir kitap, onlara hiçbir şey anlatmıyor çünkü..

Kitap öykülerden oluşuyor. Her öyküye diğer öyküde rastlıyorsunuz ve kitabın sonunda kendinizi dünya gibi yuvarlak bir sahanın içinde buluveriyorsunuz yani başlangıca geri dönüyorsunuz. Nuh Tufanı ile başlıyoruz ve tufanı bir tahtakurusu anlatıyor; Filistinli teröristler (yazar öyle nitelendirmiş, bu benim sözcüğüm değil!) Akdeniz’de yolalan bir gemiye binip isteklerinin yerine getirilmesini istediklerinde çağdaş dünyada Nuh Tufanı karşımıza çıkıyor; XVI y.y. Fransa’sında köylüler haşaratı (bildiğiniz böcük) mahkemeye verdiğinde nasıl bir dava ortaya çıkıyor; ve insanlığın en eski düşlerinden biri, düşünüzde uyandığınızı görmek, ölümsüzlük konusundaki görüşlerinizde nasıl bir değişikliğe yol açabiliyor? Hayatta kalma ve aşk, sanat ve gerçeklik gibi edebiyatın evrensel temalarını ele alıp yaşantıların birliği felsefesine varırken, hem İncil’den ayetler hem de argo kullanıyor Barnes. Kısacası, "sıradan" bir Dünya Tarihi beklemeyin..

Kitabı elime aldığımda şöyle bir baktım: “Cinler, insanlar, şeytanlar, isyankar melekler zifiri bir savaşın eşiğinde” yazıyordu kapakta.. Hadi o komik “vampirli, haçlı, hayaletli ve bol kanlı” yazılara alışmıştık da, böyle bir şey daha önce okumamıştık.. Fantastik yazına ilgi duyanlar içindir.. Ya da farklı bir kitap okumak isteyenlere..

Kitapta nelerin etkisi yok ki?! Tolkien'in yaşadığı yer, piyade olarak katıldığı 1. Dünya Savaşı, Beowulf gibi eski destanlar, şamanlar.. Yani kocaman bir ömür.. Hepsini ince ince işlemiş satırlarına Tolkien.. Biz "Yeni bir dünya yaratmış" dedik ama O "Orta Dünya zaten vardı, ben onu sadece keşfettim" diyor.. Tolkien, bizden farklı düşünüp, farklı görüyor..

Fransız ordusunda bir teğmen tarafından yazılan Tehlikeli İlişkiler, 1782 yılında yayınlanan mektup-roman biçiminin mükemmel örneklerinden biridir.. Konu, devrim öncesi Fransız aristokrat çevrelerinde geçer ve merkezinde kalpsiz, çekici çapkın Valmont ile eski aşığı, rakibi ve suç ortağı Merteuil yer alır.. Beraber, ihanet yalanlar ve evlilik dışı ilişkilerden örülen karmaşık bir ağ yaratırlar.. Kendileri dahil pek çok kişinin de hayatını etkileyecek bir ağ..
Tehlikeli İlişkiler, bir entrikanın öyküsüdür.. Bunun altında belirli bir insan anlayışı yatar; bu anlayış La Rochefoucauld'dan Laclos'ya, Stendhal'e kadar pek çok yazarda birkaç parlak anlatım, o çağdan mitsel bir simge: Talleyrand'ın simgesi ve oldukça köhnemiş, ideolojik bir anlatım bulmuş bir anlayıştır.. -Stendhal'in gençliğinde kimi düşlerini ve yaşamının kurnaz sandığı yanını yönlendirecek olan ilkeyi: "İnsanları etkilemek için onları tanımak" ilkesini Tracy'den almış olmasına karşın, ne demektir "İnsanları tanımak?" Ruhtan bireye de Batı bunlar arasından ulaşacaktır..
Yalnız tutkudan söz eden bu kitap, tutkudan neredeyse tümüyle habersizdir.. Madam de Tourvel'in, Valmont'a duyduğu aşk hariç.. Laclos'nun insansal, cinsel ve duyusal deneyimi, kendisine ruhbilimin anlatımını ve hammadesini, zeka kahramanlarını yaratma olanağını sağlar.. Ondan önce hiç kimse bunu bir ruhbilimi, bir mitolojinin hizmetine vererek denememiştir..
Kitabın film, tiyatro ve bale uyarlaması da var.. Çok büyük bir keyifle izlediğim filmin başrollerini Glenn Glose (Marquese de Merteuil), John Malkovich (Vincomte de Valmont), Michelle Pfeiffer (Madam de Tourvel), Uma Thurman (Cecile Volanges), Keanu Reeves (Şövalye Danceny) paylaşmışlardır ve sonuç 3 Oscar'dır..
Kitap aynı zamanda, okunması gereken 1001 kitaptan biridir..