E-Dergi

Zamân,mekân ve insân tanımlama çabalarını kendinden menkul rekürsif bir ifadeler yumağıyla kesip atmak eyleminin zıddı bu çabaya tümüyle bîgâne olmak değildir.Bu duruş Momo'daki duruştur.Ende'nin geliştirdiği yöntem aynı zamanda fikirlerinin seyrüseferini belirlemektedir.Bu sebepten Momo'da yöntem-içerik ayrımına girmek güçtür.Ende'nin niyeti nedir bilemiyorum ancak zamân,mekân ve insân ayrımına gitmeksizin derin,yüksek ve geniş özetle kuşatıcı bir plânla tasavvufi terminolojiyi kullanmaksızın aynı terminolojinin ifade etmeye çalıştığı daha doğrusu işaretçisi oduğu mânâları Momo'daki senaryo ile sunma başarısı, irrasyonel alanı dışlayan veya bu alanı eleştrilerinde referans almayan kişilerce hermetik bulunan bu sade dille Ende'nin norm-form ayrımına girmeden derûni yolculuğa dair söylemleri oluşu Momo'yu tekrar okumak için cazip kılıyor.Yanlış hatırlamıyorsam Eliot'un bir sözüydü,şöyle diyor: "Hakiki san'atkâr,ne kadar yüksek bir din şuuruna sahip olursa olsun onu asla eserinde vazetmeyendir." Ende'nin ne kadar dindar olduğunu bilmiyorum ve yukarıda söylediğim gibi niyetini de bilemem fakat Momo'nun bendeki tesirinin sebebi içerisinde kodlanmış ve bu kodların çözümesi başka okumalara bağlı hakikat sorgulaması olmalı.
Klâsik romanlar sırasında değerlendirilmesi bu esere büyük bir haksızlıktır.Zâten kitabın künyesinde türü "Fantezi Roman" olarak belirtilmiştir.Dolayısıyla Momo, Fantezi Edebiyatı'na aittir ve bu kategoride değerlendirilmelidir.