E-Dergi

“Oysa zaman yaşamın kendisiydi ve yaşamın yeri yürekti.
İnsanlar zamandan tasarruf ettikçe, zaman azalıyordu…”

Momo, zamanın saatlerle değil, insanın kalbiyle ilgili olduğunu hatırlatan bir kitap. Okurken elimden bırakmak istemedim; çok sevdim.

Çocuk kitabı gibi görünse de, alttan alta yetişkinlere hitap eden güçlü bir hikâye anlatıyor. Zamanı nasıl tükettiğimizi, aslında neyi kaybettiğimizi sade ama etkili bir dille gösteriyor. Bazen en basit anlatımlar en ağır soruları sorar; Momo da tam olarak bunu yapıyor ve pek çok “yetişkin” kitabından daha fazla iz bırakıyor.

Kitabı bitirdiğimde ise şunu düşünmeden edemedim, Biz de zaman hırsızlarının ellerinden sigaralarını alabilsek, eski güzel günlere dönebilir miyiz..

Okuduğum ilk otobiyografik çizgi roman. Çizgi romanın hafif görünen formuyla son derece ağır bir hikaye anlatıyor. Bir devrimi bir çocuğun gözünden izlerken; özgürlük, baskı, sürgün ve kimlik arayışının nasıl parçalandığını gösteriyor. Sade ama çarpıcı çizimler, özellikle siyah-beyaz tercih, anlatının ağırlığını daha da görünür kılıyor.
Kısa, ağır, gerçek.

“Özgürlüğün bir bedeli vardı.”

Tılsım, Bolaño’nun okuru yavaş yavaş içine çeken, tekinsiz ama şiirsel bir metin. Hikayeden çok bir bilinç akışı gibi ilerliyor; zaman, hafıza ve kaybolmuşluk hissi iç içe geçiyor. Okurken neyin “gerçek”, neyin hatırlanan ya da uydurulan olduğunu ayırt etmek zor, ama tam da bu belirsizlik kitabın gücü.
Bolaño’nun kitapları arasında ilk okunması gereken eser mi, emin değilim. Ama benim için başlangıç noktası Tılsım oldu ve yazarın dünyasına girerken doğru bir eşik sundu. Daha büyük ve zor metinlerine geçmeden önce, anlatı dilini ve atmosferini tanımak için iyi bir başlangıç hissi veriyor. Diğer kitaplarına devam etme isteği bırakması da bunun en güçlü kanıtı.
"..ruhum o kadar kırılgan hale gelmişti ki vaktiyle en belirgin özelliklerinden biri olan meraka içimde yer kalmamıştı."
"..sıfata benzemeyen bir sıfattır ilginç, sıkıcı bulduğunuz ama öyle olduğunu itiraf etmek istemediğiniz bir filmi anlatmaktan, bir kadının hamileliğini değerlendirmeye kadar sayısız amaçla kullanılabilir."

"Beğenmek, sahip olmanın en iyi şekli, sahip olmaksa beğenmenin en kötü şekli olsa gerek."

Dışarıdan bir polisiye gibi görünse de, kısa sürede daha çok karakterlerin iç dünyasına odaklanan bir romana dönüşüyor. Cinayetin kendisinden çok, geçmiş, vicdan ve verilen kararlar ön plana çıkıyor.
Dili sade, temposu iyi ayarlanmış. Yalnız başlarda karakter sayısının fazla olması okumayı biraz yavaşlatıyor. Okurken sadece olayları değil, insanın kendisiyle yaptığı hesaplaşmaları da takip ediyorsunuz.
Polisiye sevmeyenler için bile önerebileceğim, düşündürücü bir roman.