E-Dergi

azılma tarihi 1911 senesi olan Metafizik, klasik düşünce geleneğimize ait -tamamen söz konusu geleneğin ruhunu yansıtmamış olsa da- son nesil kitaplardandır. Klasik düşünce geleneğimizde bir felsefi konu nasıl ele alınır, nasıl tahlil edilir’i merak edenler mutlaka Metafizik’e müracaat etmeleri gerekir. Eserde (her bölümde) önce konu hakkındaki genel görüşler, tezler serdedilmiş akabinde müzakere/tartışma başlığı altında deliller-karşıt deliller aktarılmış ve cevap başlığı altında müellifin kendi yaklaşımı dile getirilmiştir. Bir sözle kitabın arka planına tamamen mantıksal iskelet hakim ve bu mantıksal iskelete hayran olmamak elde değil. Önde söylediğini sonuç kısmında reddeden günümüzün bazı filodokslarını okumaktan beynimiz pasladığı için böyle eserleri bulduğum gibi okumamız lazım.

İçinde yaşadığımız ve bütün boyutlarıyla deneyimlediğimiz/maruz kaldığımız modernliğin mahiyeti hakkında yazılmış ilk ve önemli yapıtlardandır. Eserin yazılmasına vesile olan olgunun genel olarak Nazi politikaları ve özel olarak Yahudilerin karşı uygulanan politikalar olduğunu söyleyebiliriz. Ama Adorno ve Horkheimer’in semitizmi ne Hollywoodcu ne de Levinasçı mahiyet arz etmemektedir. Buna binaen semitizmin yapıtta periferide kaldığını kolaylıkla söyleyebiliriz. Aydınlanma, modernizm, ilerlemecilik vs. benzeri konular hakkında eleştirel mahiyette yazılan makale ve kitaplar okunduktan sonra Aydınlanmanın Diyalektiği’ne başlanılmasını öneriyorum.