E-Dergi

Panait Istrati bana Halikarnas Balıkçısı''nı hatırlatıyor. Üslupları farklı ama aldığım tat benzer. Beni en çok etkileyen yazarlardan biri. Bu kitapla da Akdeniz kıyılarında ülke ülke gezmenin doyulmaz tadını çıkarın. Ve araya serpiştirilmiş vurucu cümleleri de gözden kaçırmayın; "Hiç eksiğiniz yokken erdemli olmak ne kolaydır" gibi...

Kitabın tanıtım yazısı bile bunun nemenem bir kitap olduğunu göstermeye yetiyor. Yok tanrı bütün ırkları yaratıp Türkleri yaratmayı unutmuş da, yok sonradan yalapşap yaratıp eksiklikleri telafi etmek için bol bıyık verip geriisini koyvermiş de-bir de insanlar bu kitaba "aaa harika bir kitap, çok güldüm vallahi" demiyorlar mı...Evet kitaptaki çoğu şey doğru, ama Türkler aptal oldukları, kafaları çalışmadığı, eksik yaratıldıkları için doğru değil (yazarın tarihten bihaber olduğunu düşündürtüyor bu kitap); toplumumuz eğitimsiz olduğu için, ekonomimiz kötü olduğu için, maalesef bazı konularda geri kalmış olduğumuz için doğru. Komik olacağım diye aşağılayıcı olmak ne kadar zekice ise; aşağılanmaktan hoşlanmak da o kadar zekice görünüyor. Mesele tespitte bulunmaksa, bunu yapmanın daha kaliteli yolları var tabii. Kitabın başlığının İngilizce olması da (ve de sanki Türkler nesneymiş gibi ,başına İngilizce'de sadece nesnelerin başına getirilen bir "the" eklenmesi) yabancıların dikkatini çekecek ve en azından içeriğini merak etmelerine neden olacaktır. İçerik de malum. Yazık.

Steinbeck'i okumaya karar veren biraz karamsarlığa kapılmaya da razı olmuş demektir. Olaylar insanın yaşamında şahit olabileceği ama belki de çok dikat etmeyeceği, veya fazla üzücü olduğu için görmezden gelebileceği şeyler. Ama Steinbeck bunları kafamız böyle vuruyor işte. Bu kitabı Türk okuyucusu kendine yakın hissedecektir; özellikle de İstanbul'da yaşayanlar. Her gün gördüğümüz ama ilgilenmediğimiz veya ilgilenemediğimiz bir şeyden bahsediyor-ekmeğim neredeyse yuvam orasıdır diye yollara düşen; ama sonunda hem ekmeğinden hem yuvasından olan insanlar bize yabancı değil, değil mi? Okuyalım üzülelim.

Yine ortaokuldayken okuduğum bir kitap. Edebi değeri falan tartışılmaz ama beni özellikle bazı değerlerin yeni yeni yerleşmeye başladığı o yıllarda çok etkilemişti. Bazı kitaplar erken yaşlarda okununca insanın yaşamının şekillenmesine yardımcı oluyor. Bu kitaptaki biri zeki diğeri biraz durgun zekalı iki insanın ilişkisine; biri aktif diğeri pasif, biri hükmeden diğeri hükmedilen, biri tanrı diğeri kul olmak üzere hayatta da pek çok kez şahit oldum-herkes gibi. Bu kitabı okumuş olmam olayı geniş değerlendirmeme yardımcı oldu diyebilirim. Üzücü bir hikaye bu ama bu kitap için biraz üzülmeye değer.

Tarihin bana göre en şanssız-en azından bilinen en şanssız-şehzadesinin hayatını okuyun bu kitapta. Bu kitaplarla hem tarih öğrenmek-çünkü asıl olaylar gerçekten olmuş şeyler-hem de Feridun Fazıl Tülbentçi'nin güzel ve yumuşak üslubuyla süslediği ve bazılarını da yarattığı aşk hikayelerini okuyup gayet hoşça vakit geçirmek mümkün. Eğlenirken öğrenmek diye buna derim ben.